Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 51

अथवा मार्गशीर्षे च चैत्रवैशाखयोरपि । श्रावणे वा महाराज सर्वकालेऽथवापि च

athavā mārgaśīrṣe ca caitravaiśākhayorapi | śrāvaṇe vā mahārāja sarvakāle'thavāpi ca

หรือในเดือนมารคศีรษะ อีกทั้งในเดือนไจตรและไวศาขะด้วย หรือในเดือนศราวณะ โอ้มหาราช—แม้ในกาลใดๆ ก็อาจประกอบวัตรอันศักดิ์สิทธิ์นี้ได้ เพราะมหิมาแห่งตีรถะนี้ไม่เคยเสื่อมคลาย

अथवाor alternatively
अथवा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or else)
मार्गशीर्षेin (the month) Mārgaśīrṣa
मार्गशीर्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; मासवाचक
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
चैत्रवैशाखयोःin/of (the months) Caitra and Vaiśākha
चैत्रवैशाखयोः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootचैत्र+वैशाख (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (चैत्रश्च वैशाखश्च), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; ‘-योः’ (in/of the two)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)
श्रावणेin (the month) Śrāvaṇa
श्रावणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; मासवाचक
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहा+राज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् राजा), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
सर्वकालेat all times
सर्वकाले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व+काल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वेषु कालेषु), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (समष्ट्यर्थ)
अथवाor
अथवा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or else)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक अव्यय (also/even)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

Śiva (deduced from Adhyāya context; later verse says “śivabhāṣitam”)

Tirtha: Revā-tīrtha (general)

Type: kshetra

Listener: mahārāja (king)

Scene: A circular calendar wheel showing months (Āśvina, Mārgaśīrṣa, Caitra, Vaiśākha, Śrāvaṇa) surrounding a central river-tīrtha icon, indicating that the observance can be performed across seasons; pilgrims arrive in different weather scenes.

M
Mahārāja
M
Mārgaśīrṣa
C
Caitra
V
Vaiśākha
Ś
Śrāvaṇa

FAQs

While certain months are praised, sincere worship is fruitful in any season when grounded in dharma.

The statement supports the chapter’s Māṇḍaveśvara/Māṇḍavya-Nārāyaṇa tīrtha-mahātmya, emphasizing its ever-available merit.

Flexibility of timing: the observance may be performed in several named months or at any time.