Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

एष ते कष्टदो राजा समायातस्तवाग्रतः । संभूषयस्व विप्रर्षे जनं देवासुरं गणम्

eṣa te kaṣṭado rājā samāyātastavāgrataḥ | saṃbhūṣayasva viprarṣe janaṃ devāsuraṃ gaṇam

“นี่คือพระราชาผู้ก่อความทุกข์แก่ท่าน ได้มาถึงเบื้องหน้าท่านแล้ว. โอ้ ฤๅษีพราหมณ์ จงต้อนรับและถวายเกียรติแก่ที่ประชุมนี้—ทั้งหมู่เทพและหมู่อสูร”

एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nom. sg.)
तेto you
ते:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dat. sg.)
कष्टदःtrouble-giving
कष्टदः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकष्टद (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष ‘कष्टं ददाति’ (giver of trouble); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’ इति विशेषण
राजाking
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nom. sg.)
समायातःhas come
समायातः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + या (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: या, उपसर्ग: सम्+आ
तवyour
तव:
Sambandha (Possessive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen. sg.)
अग्रतःin front (of)
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb/postposition: ‘in front of’)
संभूषयस्वhonor, welcome
संभूषयस्व:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भूष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; धातु: भूष्, उपसर्ग: सम्
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय ‘विप्रः (च) ऋषिः’/‘विप्र-ऋषिः’; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
जनम्people, assembly
जनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
देवासुरम्of gods and demons
देवासुरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेव + असुर (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्वन्द्व (इतरेतर) ‘देवाः च असुराः’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘जनम्/गणम्’ इति विशेषण (collective)
गणम्group, multitude
गणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)

Brahmā–Viṣṇu–Īśa (implied continuation of the divine address)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A king stands contrite before the ascetic; around them a mixed assembly—devas radiant, asuras stern yet restrained—while the sage gestures hospitality, calming the gathering.

K
King
M
Māṇḍavya
D
Devas
A
Asuras

FAQs

Even when wronged, a sage upholds dharma through restraint, hospitality, and the power to reconcile.

The Revā Khaṇḍa tīrtha where a king’s approach and a cosmic assembly frame a dharmic resolution.

The implied prescription is satkāra (honoring guests/assemblies), a key dharmic observance in sacred contexts.