Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

पृथ्वी प्रदक्षिणा तेन कृता यत्तस्य तत्फलम् । शोभनं मिथुनं यस्तु रुद्रमुद्दिश्य पूजयेत्

pṛthvī pradakṣiṇā tena kṛtā yattasya tatphalam | śobhanaṃ mithunaṃ yastu rudramuddiśya pūjayet

ผลที่เขาได้รับย่อมเสมือนกับได้เวียนประทักษิณารอบแผ่นดินทั้งปวง และผู้ใดมุ่งถวายแด่พระรุทระแล้วบูชาคู่บูชาที่งดงาม…

पृथ्वीthe earth
पृथ्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
प्रदक्षिणाcircumambulation
प्रदक्षिणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; (apposition to पृथ्वी)
तेनby him; by that person
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (3rd/Instrumental); एकवचन
कृताdone; performed
कृता:
Kriya (Participial predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त/PPP); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; (agrees with प्रदक्षिणा)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धक ('which')
तस्यof him; his
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (6th/Genitive); एकवचन
तत्-फलम्that is the fruit/result
तत्-फलम्:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन
शोभनम्beautiful; auspicious
शोभनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (qualifies मिथुनम्)
मिथुनम्a pair; couple
मिथुनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमिथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक/विरोधार्थक निपात
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
उद्दिश्यintending; addressing; for (Rudra)
उद्दिश्य:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउद्+दिश् (धातु) → उद्दिश्य (ल्यप्/क्त्वान्त)
Formल्यप्/क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); 'having intended/with reference to'
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing a king (nṛpa)

Tirtha: Śukla Tīrtha

Type: kshetra

Listener: Rājan (king)

Scene: A devotee completes pradakṣiṇā at the riverbank shrine; the earth is shown as a cosmic orb behind him to signify ‘pṛthvī-pradakṣiṇā-tulya’ merit. Nearby, a paired offering (two lamps/garlands or a consecrated couple icon) is presented to Rudra.

Ś
Śuklatīrtha
R
Rudra
P
pṛthvī-pradakṣiṇā

FAQs

A localized sacred act at a powerful tīrtha can equal vast pilgrimages, showing the concentration of spiritual potency in holy geography.

Śukla Tīrtha.

Pradakṣiṇā at Śukla Tīrtha, and a Rudra-dedicated worship involving a “mithuna” (paired/couple offering or worship of a pair).