Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

संन्यासं कुरुते योऽत्र जितक्रोधो जितेन्द्रियः । कुसुमेशे नरो भक्त्या स गच्छेच्छिवमन्दिरम्

saṃnyāsaṃ kurute yo'tra jitakrodho jitendriyaḥ | kusumeśe naro bhaktyā sa gacchecchivamandiram

ผู้ใด ณ กุสุเมศะนี้ บำเพ็ญสันนยาสะ ครอบงำโทสะและสำรวมอินทรีย์ ผู้นั้นด้วยภักติย่อมไปสู่พระนิเวศของพระศิวะ

संन्यासम्renunciation (saṃnyāsa)
संन्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंन्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कुरुतेdoes/undertakes
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
जितक्रोधःone who has conquered anger
जितक्रोधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित-क्रोध (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जितः क्रोधः येन’ इति (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः) विशेषणम्
जितेन्द्रियःone who has mastered the senses
जितेन्द्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जितानि इन्द्रियाणि येन’ विशेषणम्
कुसुमेशेat Kusumeśa (place/Śiva)
कुसुमेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुसुम-ईश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘कुसुमानाम् ईशः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः (स्थल/देवता-नाम)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शिवमन्दिरम्to Śiva’s temple
शिवमन्दिरम्:
Gati/Karma (Goal/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootशिव-मन्दिर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘शिवस्य मन्दिरम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Unspecified (Revākhaṇḍa narrator)

Tirtha: Kusumeśa

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: At the Kusumeśa shrine, a calm ascetic with matted hair and staff stands before a Śiva-liṅga, flames of anger symbolically subdued; the path opens toward a radiant Śiva-mandira in the subtle realm.

K
Kusumeśa
Ś
Śiva

FAQs

True renunciation is inner victory over anger and senses, crowned by devotion to Śiva.

Kusumeśa (a Śaiva tīrtha praised in the Revā Khaṇḍa).

Undertake saṃnyāsa at the tīrtha with self-control (jita-krodha, jita-indriya) and bhakti.