Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

ते भाग्यहीना मनुजाः सुशोच्यास्ते भूमिभाराय कृतावताराः । अचेतनास्ते पशुभिः समाना ये भक्तिहीना भगवत्यनन्ते

te bhāgyahīnā manujāḥ suśocyāste bhūmibhārāya kṛtāvatārāḥ | acetanāste paśubhiḥ samānā ye bhaktihīnā bhagavatyanante

มนุษย์ผู้ไร้บุญวาสนาเหล่านั้นน่าเวทนายิ่ง ผู้บังเกิดมาเป็นเพียงภาระแห่งแผ่นดิน ผู้ไร้ภักติแด่พระภควานอนันตะย่อมมืดบอดดุจสัตว์เดรัจฉาน

tethose
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
bhāgya-hīnāḥfortune-less
bhāgya-hīnāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāgya (प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास ('भाग्येन हीनाः'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
manujāḥmen/humans
manujāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
su-śocyāḥmost pitiable
su-śocyāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + śocya (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास ('सुशोच्याः' = अत्यन्तं शोच्याः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'शोच्य'—शोचितव्य (to be lamented)
tethose
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bhūmi-bhārāyafor (being) a burden to the earth
bhūmi-bhārāya:
Sampradāna (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक) + bhāra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास ('भूमेः भारः'); पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case), एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदानार्थे
kṛta-avatārāḥborn (only) to be an incarnation (i.e., taking birth)
kṛta-avatārāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + avatāra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास ('कृतः अवतारः'—made/assumed incarnation, i.e., 'born'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
acetanāḥsenseless/unaware
acetanāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Roota-cetana (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास/उपपद-निषेध ('अचेतन' = चेतनारहित); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tethose
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
paśubhiḥwith beasts/animals
paśubhiḥ:
Sahakāraka/Upamāna (Instrumental of comparison/तुलना)
TypeNoun
Rootpaśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
samānāḥsimilar
samānāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamāna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'समाना'—सदृशाः (equal/similar)
yewho
ye:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootyad (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
bhakti-hīnāḥdevoid of devotion
bhakti-hīnāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhakti (प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास ('भक्त्या हीनाः'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bhagavatiin the Lord
bhagavati:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; 'भगवति'—भगवति विष्णौ (in the Lord)
ananteAnanta (the Infinite, Viṣṇu)
anante:
Adhikaraṇa (Locative apposition/अधिकरण-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootananta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; विष्णोर्नाम

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate chapter context continuing into 150.1)

Tirtha: Revā-kṣetra (general)

Type: kshetra

Scene: Two contrasting figures on the riverbank: one devoted, luminous and attentive; another indifferent, heavy and shadowed, symbolically weighing down the earth; above, Ananta (Vishnu on Śeṣa) as the object of devotion.

A
Ananta
B
Bhagavān

FAQs

Human life finds its dignity in devotion; without bhakti, life is spiritually inert.

No particular tīrtha is named; the verse functions as a moral foundation within the Revā Khaṇḍa narrative.

No specific rite is stated; it urges cultivation of bhakti to Ananta.