Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

वैशाखे मधुहन्तारं ज्येष्ठे देवं त्रिविक्रमम् । वामनं तु तथाषाढे श्रावणे श्रीधरं स्मरेत्

vaiśākhe madhuhantāraṃ jyeṣṭhe devaṃ trivikramam | vāmanaṃ tu tathāṣāḍhe śrāvaṇe śrīdharaṃ smaret

ในเดือนไวศาขะ พึงระลึกถึง “มธุหันตฤ”; ในเดือนเชษฐะ พึงระลึกถึงองค์พระตรีวิกรม; ในเดือนอาษาฒะ พึงระลึกถึงวามนะ; และในเดือนศราวณะ พึงรำลึกถึงศรีธระ

वैशाखेin Vaiśākha
वैशाखे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैशाख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (time)
मधुहन्तारम्the slayer of Madhu
मधुहन्तारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमधुहन्तृ (प्रातिपदिक: मधु + हन्तृ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
ज्येष्ठेin Jyeṣṭha
ज्येष्ठे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (time)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
त्रिविक्रमम्Trivikrama
त्रिविक्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिविक्रम (प्रातिपदिक: त्रि + विक्रम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
वामनम्Vāmana
वामनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवामन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
तुand/then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'likewise')
आषाढेin Āṣāḍha
आषाढे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआषाढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (time)
श्रावणेin Śrāvaṇa
श्रावणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (time)
श्रीधरम्Śrīdhara
श्रीधरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्रीधर (प्रातिपदिक: श्री + धर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
स्मरेत्should remember
स्मरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Skanda (deduced)

Scene: A seasonal procession of four icons: Madhuhantṛ defeating Madhu-Kaiṭabha (symbolic), Trivikrama’s cosmic stride, Vāmana as dwarf-brahmacārin receiving water-gift, Śrīdhara holding Lakṣmī—each labeled by month.

M
Madhuhantṛ
T
Trivikrama
V
Vāmana
Ś
Śrīdhara
V
Vaiśākha
J
Jyeṣṭha
Ā
Āṣāḍha
Ś
Śrāvaṇa

FAQs

Remembering Viṣṇu through specific names aligned with months sustains continuous devotion across the year.

No single tirtha is named; the verse advances a month-based devotional regimen within Revā Khaṇḍa.

Monthly smaraṇa/pūjā: Madhuhantṛ (Vaiśākha), Trivikrama (Jyeṣṭha), Vāmana (Āṣāḍha), Śrīdhara (Śrāvaṇa).