Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्पाण्डुपुत्र शक्रतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभागो देवराजः शतक्रतुः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchetpāṇḍuputra śakratīrthamanuttamam | yatra siddho mahābhāgo devarājaḥ śatakratuḥ

พระศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: “แล้วแต่บัดนั้น โอ บุตรแห่งปาณฑุ พึงไปยังศักระ-ตีรถะอันยอดยิ่ง; ณ ที่นั้นเทวราชผู้มีบุญญาธิการ ศตกรตุ (อินทรา) ได้บรรลุสิทธิ”

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पाण्डुपुत्रO son of Pāṇḍu
पाण्डुपुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डु-पुत्र (प्रातिपदिक; पाण्डु + पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पाण्डोः पुत्रः)
शक्रतीर्थम्Śakra’s sacred ford (tīrtha)
शक्रतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र-तीर्थ (प्रातिपदिक; शक्र + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शक्रस्य तीर्थम्)
अनुत्तमम्unsurpassed; excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (शक्रतीर्थम्)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-प्रदर्शक (relative adverb of place)
सिद्धःaccomplished; perfected
सिद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक; √सिध्-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (देवराजः/शतक्रतुः)
महाभागःmost fortunate; illustrious
महाभागः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
देवराजःking of the gods
देवराजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-राज (प्रातिपदिक; देव + राज)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां राजा)
शतक्रतुःŚatakratu (Indra)
शतक्रतुः:
Apposition (Samanadhikarana/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootशत-क्रतु (प्रातिपदिक; शत + क्रतु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (शतं क्रतवो यस्य/शतक्रतुः—इन्द्रस्य नाम)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Śakra-tīrtha

Type: ghat

Listener: Pāṇḍuputra (a Pāṇḍava)

Scene: Mārkaṇḍeya instructs the Pāṇḍava to proceed to Śakra-tīrtha; in the background a luminous riverbank tīrtha with Indra’s emblematic presence (vajra, white elephant) suggesting past siddhi.

M
Mārkaṇḍeya
P
Pāṇḍuputra (Yudhiṣṭhira)
Ś
Śakratīrtha
Ś
Śakra (Indra)
Ś
Śatakratu
D
Devarāja

FAQs

Even the king of the gods is portrayed as attaining spiritual accomplishment through a tīrtha, elevating pilgrimage as a legitimate path of merit and power.

Śakratīrtha, a revered pilgrimage spot in the Revā Khaṇḍa itinerary.

The instruction is to visit (gacchet) Śakratīrtha; the specific rites are not stated in this verse.