Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

देवदेव उवाच । एकश्चायं महाबाहुर्वासुकिर्भुजगोत्तमः । मम पार्श्वे वसेन्नित्यं सर्वेषां भयरक्षकः

devadeva uvāca | ekaścāyaṃ mahābāhurvāsukirbhujagottamaḥ | mama pārśve vasennityaṃ sarveṣāṃ bhayarakṣakaḥ

พระผู้เป็นเทพเหนือเทพตรัสว่า “ให้วาสุกีผู้มีพาหาอันเกรียงไกร ผู้ประเสริฐในหมู่นาค พำนักเคียงข้างเราเป็นนิตย์ เป็นผู้คุ้มครองจากความหวาดกลัวแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง”

devadevaDevadeva (God of gods)
devadeva:
Kartā (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'देवानां देव'
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Predicate verb)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
ekaḥone
ekaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ayaṃ/ vāsukiḥ)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
ayamthis (one)
ayam:
Kartā (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
mahā-bāhuḥmighty-armed
mahā-bāhuḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: 'महान् बाहुः यस्य' (अर्थतः बहुव्रीहिसदृश-विशेषणप्रयोग), विशेषण (vāsukiḥ)
vāsukiḥVāsuki
vāsukiḥ:
Kartā (Subject)
TypeNoun
Rootvāsuki (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhujaga-uttamaḥbest of serpents
bhujaga-uttamaḥ:
Kartā (Apposition/epithet)
TypeNoun
Rootbhujaga (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ: 'भुजगानाम् उत्तमः'
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
pārśveat (my) side
pārśve:
Adhikaraṇa (Locative)
TypeNoun
Rootpārśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
vasetshould dwell
vaset:
Kriyā (Injunctive/permission)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/संभावना), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
nityamalways
nityam:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb) — 'always'
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन
bhaya-rakṣakaḥprotector from fear
bhaya-rakṣakaḥ:
Kartā (Predicate nominative/epithet)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक) + rakṣaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: 'भयस्य रक्षकः' / 'भयात् रक्षकः' (अर्थतः protector from fear)

Śiva (Devadeva/Maheśvara)

Tirtha: Śiva-sannidhi in Revā-khaṇḍa (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śiva declares that Vāsuki, the mighty-armed best of serpents, shall dwell eternally at his side as the universal protector from fear.

Ś
Śiva
V
Vāsuki
N
Nāgas (serpents)

FAQs

Divine proximity is portrayed as the highest security; the Lord appoints a foremost devotee/being as a channel of protection for others.

None explicitly; the verse is theological (Śiva’s protection) rather than geographical praise.

None.