Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

चतुर्दश पुरा कल्पा न मृता येषु नर्मदा । तानहं सम्प्रवक्ष्यामि देवी प्राह यथा मम

caturdaśa purā kalpā na mṛtā yeṣu narmadā | tānahaṃ sampravakṣyāmi devī prāha yathā mama

ในกาลก่อนมีกัลปะสิบสี่กัลปะที่นรมทามิได้ ‘ดับสูญ’ คือมิได้ขาดหายไป ข้าพเจ้าจักกล่าวบัดนี้ ตามที่พระเทวีได้ตรัสแก่ข้าพเจ้า

चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्दशन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (here) प्रथमा बहुवचनार्थे ‘fourteen’
पुराformerly
पुरा:
अधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly)
कल्पाःaeons
कल्पाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
not
:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
मृताdead
मृता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √मृ)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नर्मदाया विशेषण
येषुin which
येषु:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
नर्मदाNarmadā
नर्मदा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तान्those (aeons)
तान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
सम्प्रवक्ष्यामिI will fully tell
सम्प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्+प्र
देवीthe Goddess
देवी:
कर्ता (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘said’
यथाas
यथा:
सम्बन्ध (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (as/according to)
ममto me/of me
मम:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन

A Purāṇic narrator (citing revelation from Devī)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Pāṇḍava

Scene: The speaker prepares to recite fourteen kalpas where Revā does not cease, explicitly citing that the Goddess herself told him—suggesting a prior vision or divine audience.

N
Narmadā (Revā)
D
Devī (Goddess)

FAQs

Sacred geography is validated through divine revelation—Narmadā’s greatness is taught as a truth disclosed by the Goddess.

Narmadā/Revā, whose uninterrupted sanctity across kalpas is being introduced.

No explicit ritual; the verse serves as a preface to a doctrinal list used to inspire pilgrimage and worship.