Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

शृङ्खलायुधहस्तैश्च पाशैश्चैव सुदारुणैः । वेष्टितं महिषारूढं नरं पश्यति मन्मुखम्

śṛṅkhalāyudhahastaiśca pāśaiścaiva sudāruṇaiḥ | veṣṭitaṃ mahiṣārūḍhaṃ naraṃ paśyati manmukham

เขาเห็นต่อหน้า ชายผู้หนึ่งขี่ควาย มีบริวารล้อมรอบถือโซ่และอาวุธ พร้อมบ่วงอันดุร้ายยิ่ง เป็นเงาอัปมงคลหันหน้าตรงเข้าหาเขา

शृङ्खला-आयुध-हस्तैःwith hands holding chains and weapons
शृङ्खला-आयुध-हस्तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशृङ्खला (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (शृङ्खलायुधयोः हस्ताः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पाशैःwith nooses
पाशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
सुदारुणैःvery dreadful
सुदारुणैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुदारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषणम्—पाशैः/हस्तैः इत्यस्य
वेष्टितम्bound/encircled
वेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेष्ट् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम्—नरम्
महिष-आरूढम्mounted on a buffalo
महिष-आरूढम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहिष (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त; √रुह् धातु)
Formकृदन्त-समासः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—सप्तमी/उपपद-तत्पुरुषः (महिषे आरूढः)
नरम्a man
नरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
मत्-मुखम्my face
मत्-मुखम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (मम मुखम्)

Unknown (Revā Khaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Pilgrimage-inquirer audience within Revā Khaṇḍa frame (unspecified in verse)

Scene: A terrifying figure mounted on a buffalo advances head-on; attendants encircle him with chains, weapons, and nooses, creating a tightening ring around the mortal observer.

FAQs

The verse uses fearsome imagery to stress accountability: harmful actions invite binding consequences symbolized by chains and nooses.

No tirtha is named; the focus is an afterlife warning within the Revā Khaṇḍa narrative.

None; it is a descriptive vision meant to deter adharma.