Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

तेन देवान्विधानोक्तान्स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्कालं भुञ्जन्ति मानवाः

tena devānvidhānoktānsthāpayanti narā bhuvi | akṣayaṃ cāvyayaṃ yasmātkālaṃ bhuñjanti mānavāḥ

ฉะนั้นมนุษย์บนแผ่นดินจึงสถาปนาเทวะตามบัญญัติแห่งศาสตรา เพราะด้วยเหตุนี้มนุษย์ย่อมเสวยกาลแห่งบุญอันไม่สิ้นไม่เสื่อม

तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे साधारण-प्रयोगः; तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental: 'by that/therefore')
देवान्the gods/deities
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Accusative plural)
विधानोक्तान्as prescribed by rule
विधानोक्तान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविधान (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (विधाने उक्ताः); पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; देवान् इति विशेषणम्
स्थापयन्तिinstall/establish
स्थापयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् → स्थापयति
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
नराःmen/people
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Nominative plural)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: 'earth')
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Locative singular)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-क्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालम् इति विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अव्ययम्unchanging
अव्ययम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-व्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालम् इति विशेषणम्
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्गे; पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Ablative: 'from which/because of which')
कालम्time
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
भुञ्जन्तिenjoy/experience
भुञ्जन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Nominative plural)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Listener: nara/nṛpa (audience addressed in the passage)

Scene: A formal consecration with priests consulting śāstra, measuring the altar, performing homa and prāṇa-pratiṣṭhā; a symbolic ‘akṣaya’ stream of light representing imperishable merit.

D
Deva
V
Vidhi (injunction)

FAQs

Ritual acts done in accordance with prescribed injunctions generate enduring, inexhaustible merit.

No single site is named; the verse generalizes the Revā Khaṇḍa ethos of dharma performed properly within sacred geography.

Installing deities (sthāpana/pratiṣṭhā) according to vidhāna (scriptural procedure).