Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 81

स्मरमाणः पुरावृत्तं चिन्तयामि पुनःपुनः । एवं संचिन्त्य ते देवाः पितामहमहेश्वराः

smaramāṇaḥ purāvṛttaṃ cintayāmi punaḥpunaḥ | evaṃ saṃcintya te devāḥ pitāmahamaheśvarāḥ

เมื่อระลึกถึงเหตุการณ์ในกาลก่อน เราก็ใคร่ครวญซ้ำแล้วซ้ำเล่า ครั้นคิดพิจารณาเช่นนี้ เหล่าเทพนั้นคือ ปิตามหะ (พรหมา) และมหेशวร (ศิวะ) ก็ร่วมไตร่ตรองด้วย

स्मरमाणःremembering
स्मरमाणः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (वर्तमानकृदन्त/शतृ-प्रत्यय; present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुरा-वृत्तम्what happened before, past event
पुरा-वृत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक; √वृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चिन्तयामिI think/ponder
चिन्तयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुनः-पुनःagain and again
पुनः-पुनः:
Kāla-adhikaraṇa (Frequency/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय) + पुनः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण; पुनरुक्ति/iterative)
एवम्thus
एवम्:
Prakāra-adhikaraṇa (Manner/प्रकाराधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकार/ manner adverb)
संचिन्त्यhaving reflected
संचिन्त्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्-चिन्त् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय/absolutive), अव्ययभाव (indeclinable)
तेthose
ते:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणरूपेण (as demonstrative adjective)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पितामह-महेश्वराः(the) Grandfather (Brahmā) and Maheśvara (Śiva)
पितामह-महेश्वराः:
Karta-samānādhikaraṇa (Apposition/कर्तृसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक) + महेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)

Viṣṇu (first-person reflection), with narration continuing

Scene: A triadic divine council: Brahmā (Pitāmaha) and Maheśvara with Viṣṇu, all in thoughtful poses, as if replaying an ancient event; the background suggests cosmic time cycles.

V
Viṣṇu
P
Pitāmaha (Brahmā)
M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

Divine actions in purāṇic narrative are shown as purposeful and deliberated, rooted in remembrance of cosmic precedents.

No site is directly named in this verse; it continues the Anasūyā–Trideva narrative within the Revā Khaṇḍa.

None; the verse describes reflection and deliberation among the deities.