Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 56

वृषभं तु समारूढो दशबाहुसमन्वितः । भस्माङ्गरागशोभाढ्यः पञ्चवक्त्रस्त्रिलोचनः

vṛṣabhaṃ tu samārūḍho daśabāhusamanvitaḥ | bhasmāṅgarāgaśobhāḍhyaḥ pañcavaktrastrilocanaḥ

พระผู้เป็นเจ้าเสด็จปรากฏ ทรงประทับเหนือโคพฤษภ มีสิบกร งามด้วยรัศมีแห่งเถ้าศักดิ์สิทธิ์ที่ทาพระวรกาย—ทรงห้าพักตร์และสามเนตร

वृषभम्the bull (Nandin)
वृषभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle)
समारूढःmounted
समारूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; PPP of √रुह् with उपसर्ग सम्+आ; English: having mounted
दश-बाहु-समन्वितःendowed with ten arms
दश-बाहु-समन्वितः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक) + समन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुष (दश बाहवः यस्य सः/दशबाहुभिः समन्वितः—अर्थतः बहुव्रीहि-सदृशः, रूपतः समास); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjective of महेश्वरः
भस्म-अङ्ग-राग-शोभा-आढ्यःrich in the beauty of ash-anointing
भस्म-अङ्ग-राग-शोभा-आढ्यः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभस्म (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + राग (प्रातिपदिक) + शोभा (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (भस्मना अङ्गरागः, तस्य शोभा, तया आढ्यः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पञ्च-वक्त्रःfive-faced
पञ्च-वक्त्रः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (पञ्च वक्त्राणि यस्य—अर्थतः बहुव्रीहि-सदृशः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
त्रि-लोचनःthree-eyed
त्रि-लोचनः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (त्रीणि लोचनानि यस्य—अर्थतः बहुव्रीहि-सदृशः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Narrator (contextual; within the Anasūyā episode at Revā/Narmadā)

Tirtha: Revā/Narmadā-tīra

Type: tirtha

Scene: Śiva appears mounted on Nandin the bull, ten-armed, ash-smeared, five-faced and three-eyed—an overwhelming, radiant form dominating the riverbank while sages and gods stand in reverent stillness.

Ś
Śiva (Maheśvara)
V
Vṛṣabha (Nandin)
B
Bhasma
T
Trilocana

FAQs

Śiva’s form teaches renunciation and sovereignty—ash signifies detachment, while the third eye signifies higher knowledge.

The Narmadā riverbank, where Maheśvara is described as visibly present.

No direct instruction; the imagery supports Shaiva practices like bhasma-dhāraṇa, but it is not mandated here.