Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

अहश्च मध्यरात्रे च चिन्तयानस्य सर्वदा । शुष्यन्ति मम गात्राणि ग्रीष्मे नद्युदकं यथा

ahaśca madhyarātre ca cintayānasya sarvadā | śuṣyanti mama gātrāṇi grīṣme nadyudakaṃ yathā

ทั้งกลางวันและยามเที่ยงคืน เมื่อข้าพเจ้าครุ่นคิดอยู่เสมอ กายของข้าพเจ้าย่อมเหือดแห้ง ดุจสายน้ำในฤดูร้อน

अहःby day
अहः:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन; अव्ययीभावार्थे कालवाचक (by day)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मध्यरात्रेat midnight
मध्यरात्रे:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन; तत्पुरुष-समास (मध्यं रात्रेः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
चिन्तयानस्यof (me) thinking/while thinking
चिन्तयानस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (कृदन्त, वर्तमान-कर्तरि)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्यय (present active participle); षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन; पुंलिङ्ग (of one who is thinking)
सर्वदाalways
सर्वदा:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
शुष्यन्तिdry up
शुष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशुष् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd person); बहुवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive); एकवचन; सर्वनाम
गात्राणिlimbs, body parts
गात्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); बहुवचन
ग्रीष्मेin summer
ग्रीष्मे:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रीष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
नदीउदकम्river-water
नदीउदकम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd); एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: नद्याः उदकम्)
यथाas, like
यथा:
Sambandha (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)

Atri (deduced; personal lament before Anasūyā speaks at 17)

Tirtha: Revā (contextual)

Type: river

Scene: A solitary figure awake at midnight and again by day, visibly weakened by worry; the background shows a riverbed in summer—shallow water, exposed stones—mirroring inner dryness.

A
Atri

FAQs

Unresolved grief and fixation can consume vitality; the narrative sets the stage for redirecting sorrow into dharmic action and spiritual practice.

No tīrtha is named in this verse; it functions as an emotional transition within the Revā Khaṇḍa story.

None in this verse; it describes the effect of constant चिंता (worry).