Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 156

कृमिभिर्वेष्टितं गान्त्रं क्वचित्पश्यत्यवेष्टितम् । पुनः सा विस्मयाविष्टा तस्य भार्या गुणान्विता । उवाच दुष्कृतं तस्य साध्वसाविष्टचेतसा

kṛmibhirveṣṭitaṃ gāntraṃ kvacitpaśyatyaveṣṭitam | punaḥ sā vismayāviṣṭā tasya bhāryā guṇānvitā | uvāca duṣkṛtaṃ tasya sādhvasāviṣṭacetasā

บางคราวนางเห็นกายของเขาถูกหนอนพันรัด บางคราวก็เห็นว่าไม่ถูกพันรัด ครั้นแล้วภรรยาผู้เปี่ยมคุณธรรมก็อัศจรรย์และหวาดหวั่น ใจสั่นสะท้าน จึงกล่าวถึงกรรมชั่วของเขา

कृमिभिःby worms
कृमिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
वेष्टितम्wrapped/covered
वेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेṣ्ट्/वेष्टय् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘गान्त्रम्’ इति विशेषण
गान्त्रम्body/limb
गान्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (पाठे ‘गान्त्रं’ = ‘गात्रम्’ अर्थे)
क्वचित्sometimes
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb: ‘sometimes/at some time’)
पश्यतिshe sees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अवेष्टितम्unwrapped/uncovered
अवेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ- + वेṣ्ट्/वेष्टय् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘गान्त्रम्’ इति विशेषण
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विस्मयाविष्टाseized by astonishment
विस्मयाविष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मय (प्रातिपदिक) + आ-विश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विस्मयेन आविष्टा’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गुणान्विताendowed with virtues
गुणान्विता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त ‘अन्वित’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘गुणैः अन्विता’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
दुष्कृतम्evil deed/sin
दुष्कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुष् (उपसर्ग) + कृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
साध्वसाwith fear/terror
साध्वसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसाध्वस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
आविष्टचेतसाwith a mind seized (by fear)
आविष्टचेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootआ-विश् (धातु) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-समास; ‘आविष्टं चेतः यस्याः सा’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः तृतीया एकवचन (स्त्री/पुं) ‘चेतसा’ (नपुंसक तृतीया) सह; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (आविष्टं चेतः)

Sūta (deduced) describing the wife’s observation and impending speech

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed in surrounding frame)

Scene: Midnight vision: the wife sees her husband’s body alternately swarmed by worms and then clear, as if a karmic illusion; she recoils in astonishment and fear, then steadies herself to speak.

G
Govinda’s wife
K
kṛmi (worms)

FAQs

Sin (duṣkṛta) bears visible and invisible consequences; concealment cannot prevent its fruits from manifesting.

The story’s setting remains the Revā–Eraṇḍī Saṅgama tīrtha-mahātmya, though this verse focuses on karmic effects.

No direct prescription; it foreshadows the need for confession and prāyaścitta (expiation).