Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 153

तज्जलं पीतमात्रं तु त्वरया चातितर्षितः । अकामात्सलिलं पीत्वा प्रक्षाल्य नयने शुभे

tajjalaṃ pītamātraṃ tu tvarayā cātitarṣitaḥ | akāmātsalilaṃ pītvā prakṣālya nayane śubhe

ด้วยความกระหายจัดและเร่งรีบ เขาดื่มน้ำนั้นเพียงเล็กน้อย แล้วโดยมิได้ตั้งใจ ครั้นดื่มแล้วก็ล้างดวงตาอันเป็นมงคลของตน

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘जलम्’ विशेषणम्
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पीतमात्रम्only just drunk (a mere sip)
पीतमात्रम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपीत (पा/पिब् धातु, क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (पीतं एव मात्रम्)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
त्वरयाwith haste
त्वरया:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अतितर्षितः(being) extremely thirsty
अतितर्षितः:
Karta (Subject state)
TypeVerb
Rootअति-तृष् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अतितृषित’ = very thirsty
अकामात्unwillingly
अकामात्:
Hetu (Cause/Manner)
TypeIndeclinable
Rootअकाम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत्/निपातप्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपेण ‘अकामात्’ = unwillingly, against one’s will
सलिलम्water
सलिलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
Pūrvakāla (Prior action)
TypeVerb
Rootपा/पिब् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा/Absolutive), अव्ययभाव
प्रक्षाल्यhaving washed
प्रक्षाल्य:
Pūrvakāla (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-क्षल् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा/ल्यप् Absolutive), अव्ययभाव
नयने(his) two eyes
नयने:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन
शुभेauspicious/beautiful
शुभे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन; ‘नयने’ विशेषणम्

Sūta (deduced)

Tirtha: Revā–Eraṇḍī Saṅgama

Type: sangam

Scene: Govinda, extremely thirsty, sips a little sangama water and then washes his eyes; the confluence glows subtly, suggesting unseen sanctification.

R
Revā–Eraṇḍī Saṅgama
B
brāhmaṇa (vipra)

FAQs

Even unintended contact with tīrtha-water can become spiritually significant, because sacred geography carries purifying potency.

The Revā–Eraṇḍī confluence, whose waters are treated as inherently auspicious.

Drinking tīrtha-water (akin to ācamana) and washing the eyes as a gesture of purification and reverence.