Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 110

श्रीमार्कण्डेय उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेऽस्मिन्नर्मदायां पुरातनम् । भ्रूणहत्या गता तत्र ब्राह्मणस्य नराधिप

śrīmārkaṇḍeya uvāca | āścaryabhūtaṃ loke'sminnarmadāyāṃ purātanam | bhrūṇahatyā gatā tatra brāhmaṇasya narādhipa

พระศรีมารกัณฑेयกล่าวว่า: ข้าแต่พระราชาผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ ในโลกนี้ ณ ฝั่งแม่น้ำนรมทา มีอัศจรรย์โบราณอยู่; ณ ที่นั้นบาปแห่งการฆ่าทารกในครรภ์ที่ติดแก่พราหมณ์ผู้หนึ่งได้ถูกปลดเปลื้องไป

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (विशेषण-विशेष्यभावः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आश्चर्यभूतम्marvellous; wondrous
आश्चर्यभूतम्:
Karma/Predicate (कर्म/विशेष्य-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआश्चर्य + भूत (प्रातिपदिक; भूत = √भू क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘भूत’
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सर्वनाम
नर्मदायाम्in (the river) Narmadā
नर्मदायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पुरातनम्ancient
पुरातनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
भ्रूणहत्याthe sin of foeticide (killing an embryo)
भ्रूणहत्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रूण + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भ्रूणस्य हत्या)
गताwent; came
गता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + गत (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्/विधेय
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā/Narmadā tīrtha (general)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed as narādhipa)

Scene: A sage narrates the ancient marvel of the Narmadā: the river glows as a purifying force, with subtle imagery of sin dissolving like darkness before dawn.

M
Mārkaṇḍeya
N
Narmadā
B
Brāhmaṇa
N
Narādhipa (king)

FAQs

The tīrthas of the Narmadā are portrayed as extraordinarily purifying, capable of dissolving even grave karmic burdens through dharmic approach.

A purifying ancient site on the Narmadā (Revā), introduced here as a marvel; the exact tīrtha is clarified in the surrounding verses.

Not specified in this verse; it introduces an itihāsa about sin-removal associated with Narmadā tīrtha.