Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

महत्कथेयं वैशिष्टी कल्पादस्मात्परं तु या । लोकक्षयकरो घोर आसीत्कालः सुदारुणः

mahatkatheyaṃ vaiśiṣṭī kalpādasmātparaṃ tu yā | lokakṣayakaro ghora āsītkālaḥ sudāruṇaḥ

นี่คือเรื่องเล่าอันยิ่งใหญ่และวิจิตรพิสดาร สังกัดกัลปะที่อยู่ถัดไปจากกัลปะนี้ ครั้งนั้นมีห้วงกาล—น่าสะพรึงและโหดร้ายยิ่ง—เป็นเหตุให้โลกทั้งหลายถึงความพินาศ

महत्great
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (of ‘kathā’)
कथाstory
कथा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
इयम्this
इयम्:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (apposition)
वैशिष्टी(is) exceptional, distinguished
वैशिष्टी:
विशेषणार्थ-नाम (Predicate noun)
TypeNoun
Rootवैशिष्ट्य (प्रातिपदिक; भाववाचक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विशेषता/उत्कर्ष’
कल्पात्from the kalpa
कल्पात्:
अपादान (Ablative)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
अस्मात्from this
अस्मात्:
अपादान (Ablative)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम
परम्after, beyond
परम्:
काल/सम्बन्ध (Adverbial complement)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् ‘beyond/after’
तुindeed, but
तु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
याwhich
या:
कर्ता (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun) referring to ‘kathā’
लोकक्षयकरःcausing destruction of the worlds
लोकक्षयकरः:
विशेषण (Qualifier of ‘kālaḥ’)
TypeAdjective
Rootलोक + क्षय + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘लोकस्य क्षयः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष + ‘कर’ (maker)
घोरःterrible
घोरः:
विशेषण (Qualifier of ‘kālaḥ’)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कालःtime
कालः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुदारुणःvery dreadful
सुदारुणः:
विशेषण (Qualifier of ‘kālaḥ’)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग/पूर्वपद) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-समासवत् ‘अत्यन्तं दारुणः’

Mārkaṇḍeya

Listener: Sabhā audience

Scene: A visionary tableau of pralaya: darkened skies, turbulent waters or fiery winds, collapsing worlds; in contrast, the narrator-sage remains steady, holding the thread of tradition.

K
Kalpa
L
Lokakṣaya (world-destruction)

FAQs

Worldly existence is subject to cyclical dissolution; recognizing pralaya fosters vairāgya (dispassion) and commitment to lasting dharma.

No site is named in this verse; it introduces a cosmic backdrop that will contextualize the Narmadā-region’s sacred significance.

None; it signals the gravity of the forthcoming account.