Mantra 24

Rishi: Yājñavalkya (school attribution)

Devata: Soma; Tvaṣṭṛ; Devapatnīs; Devajāmī; Agni Gṛhapati

Chandas: Yajus (prose formula)

Samhita Patha (Devanagari)

सोमा॑य ल॒बानाल॑भते॒ त्वष्ट्रे॑ कौली॒कान्गो॑षा॒दीर्दे॒वानां॒ पत्नी॑भ्यः कु॒लीका॑ देवजा॒मिभ्यो॒ऽग्नये॑ गृ॒हप॑तये पारु॒ष्णान्

Transliteration

sómāya labā́n ā́labhate tváṣṭre kaulīkā́n goṣādī́r devā́nāṃ pátnībhyaḥ kulīkā́ devajāmíbhyo ’gnáye gṛhápataye pāruṣṇā́n

Translation

เพื่อโสมะ (Soma) เขาจับเอาสัตว์ที่เรียกว่า ลบา (Labā); เพื่อทวาษฏฤ (Tvaṣṭṛ) จับเอา เกาลีกะ (Kaulīka); เพื่อบรรดาพระชายาของเทพทั้งหลาย (devānāṃ patnīḥ) จับเอา โคษาที (Goṣādī); เพื่อหมู่ญาติแห่งเทพ (devajāmi) จับเอา กุลีกา (Kulīkā); และเพื่ออัคนีผู้เป็นเจ้าแห่งเรือน (gṛhapati, Agni) จับเอา ปารุษณะ (Pāruṣṇa).

Padapatha (Word Analysis)

सोमा॑य । ल॒बान् । आ-ल॑भते । त्वष्ट्रे॑ । कौली॒कान् । गो॑षा॒दीः । दे॒वानाम् । पत्नी॑भ्यः । कु॒लीका॑ः । देवजा॒मिभ्यः । अ॒ग्नये॑ । गृ॒हप॑तये । पारु॒ष्णान्

Word by Word

• सोमाय: to Soma
• सोमाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सोम

• लबान्: (the) labā-oblations / offerings called labāḥ
• लबान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लब (प्रातिपदिक: लब) / लबः

• आलभते: he takes/obtains; (ritually) he offers/appropriates
• आलभते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (लभँ) + आ-

• त्वष्ट्रे: to Tvaṣṭṛ
• त्वष्ट्रे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ

• कौलीकान्: (offerings) called kaulīkāḥ
• कौलीकान्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: कौलीक (प्रातिपदिक)

• गोषादीः: (offerings) ‘goṣādī’ (so named)
• गोषादीः: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: गो-शादी (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देव

• पत्नीभ्यः: to the wives
• पत्नीभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: पत्नी

• कुलीकाः: (the offerings) ‘kulīkāḥ’
• कुलीकाः: कर्तृ (नामपद-निर्देश/विधेय)
• Type: Noun/Adjective
• Root: कुलीका (प्रातिपदिक)

• देवजामिभ्यः: to the देवजामि-s (a class of deities/kinsmen of the gods)
• देवजामिभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: देव-जामि (प्रातिपदिक; समास)

• अग्नये: to Agni
• अग्नये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• गृहपतये: to the lord of the house (Gṛhapati)
• गृहपतये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: गृहपति

• पारुष्णान्: (offerings) called pārūṣṇāḥ
• पारुष्णान्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: पारुष्ण (प्रातिपदिक)

Entities Mentioned

• Soma
• Tvaṣṭṛ
• Devapatnīs (Wives of the Gods)
• Devajāmī (Divine Kindred)
• Agni Gṛhapati