Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 39

Rishi: Yājñavalkya-tradition (general)
Devata: Vanaspati; Indra (Śatakratu); Aśvins; Sarasvatī
Chandas: Yajus-formulaic (non-fixed metre)

होता॑ यक्ष॒द्वन॒स्पति॑ᳪ शमि॒तार॑ᳪ श॒तक्र॑तुं भी॒मं न म॒न्युᳪ राजा॑नं व्या॒घ्रं नम॑सा॒ऽश्विना॒ भाम॒ᳪ सर॑स्वती भि॒षगिन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यं पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

hótā yákṣad vanaspátiṃ śamitā́raṃ śatákratuṃ bhīmáṃ ná manyúṃ rājā́naṃ vyā́ghraṃ námasā’śvinā bhā́maṃ sárasvatī bhiṣág índrā́ya duha indríyaṃ páyaḥ sómaḥ parisrutā́ ghṛtáṃ mádhu vyàntu ā́jyasya hótar yája

ขอให้โหตฤ (Hotṛ) บูชายัญเถิด: วนัสปติ (Vanaspati) เจ้าแห่งพฤกษา ผู้ปลอบประโลม; ผู้มีร้อยฤทธิ์ (อินทรา) ผู้ครั่นคร้ามดุจความพิโรธ เป็นราชา เป็นเสือ. ด้วยนมัสการจงอัญเชิญอัศวินทั้งคู่; และจงอัญเชิญความรุ่งเรือง. สรัสวตี—ผู้เป็นแพทย์—รีดเอาพลังอินทรียะดุจน้ำนมเพื่ออินทรา. ขอให้น้ำนม โสมะ (Soma) ที่กรองดีแล้ว เนยใส และน้ำผึ้ง ไหลออกมาเป็นอาชยะ (ājya) สำหรับยัญ; โหตฤเอ๋ย จงบูชายัญ.

होता । यक्षत् । वनस्पतिम् । शमितारम् । शत-क्रतुम् । भीमम् । न । मन्युम् । राजानम् । व्याघ्रम् । नमसा । अश्विनौ । भामम् । सरस्वती । भिषक् । इन्द्राय । दुह । इन्द्रियम् । पयः । सोमः । परि-स्रुताः । घृतम् । मधु । व्यन्तु । आज्यस्य । होतः । यज ।

होताthe Hotṛ-priest
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ
यक्षत्let him worship/sacrifice
यक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज्
वनस्पतिम्the lord of the forest (sacrificial post/tree)
वनस्पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवनस्पति
शमितारम्the slayer/subduer
शमितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशमितृ
शतक्रतुम्the hundred-powered (Indra)
शतक्रतुम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु
भीमम्terrible
भीमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootभीम
like/as
:
TypeIndeclinable
Root
मन्युम्wrath, fierce spirit
मन्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्यु
राजानम्king
राजानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootराजन्
व्याघ्रम्tiger
व्याघ्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्याघ्र
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस्
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
सम्प्रदान
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन्
भामम्splendour, radiance
भामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाम
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसरस्वती
भिषक्the healer
भिषक्:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभिषज्/भिषक्
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र
दुहlet (her/he) milk/yield
दुह:
क्रिया
TypeVerb
Rootदुह्
इन्द्रियम्vigour, power
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootइन्द्रिय
पयःmilk; nourishing drink
पयः:
कर्म
TypeNoun
Rootपयस्
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम
परिस्रुताःhaving flowed around; well-filtered
परिस्रुताः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootपरि-√स्रु (स्रु)
घृतम्ghee
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु
व्यन्तुlet them blow/spread forth
व्यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-√अन् (अन)
आज्यस्यof the clarified butter
आज्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआज्य
होतरीin/at the Hotṛ
होतरी:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहोतृ
यजsacrifice! worship!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज्
V
Vanaspati
I
Indra (Śatakratu)
A
Aśvins
S
Sarasvatī (Bhiṣaj)