Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (school attribution).
Devata: Indeterminate/ritually apotropaic; addressed to the operative powers of purification and generation rather than a single named deity.
Chandas: Irregular (requires metrical audit).
Samhita Patha (Devanagari)पय॑सा शु॒क्रम॒मृतं॑ ज॒नित्र॒ᳪ सुर॑या॒ मूत्रा॑ज्जनयन्त॒ रेत॑: । अपाम॑तिं दुर्म॒तिं बाध॑माना॒ ऊव॑ध्यं॒ वात॑ᳪ स॒ब्वं तदा॒रात्
Transliterationpáyasā śukrám amṛ́taṃ janítraṃ súrayā mū́trāj janayanta rétaḥ | apā́matiṃ durmátiṃ bā́dhamānā ū́vadhyaṃ vā́taṃ sábvaṃ tád ārā́t
Translationด้วยน้ำนม เขาทั้งหลายก่อกำเนิดผู้ให้กำเนิดอันสว่างไสว ผู้เป็นอมฤต; ด้วยสุรา (surā) เขาทั้งหลายก่อกำเนิดเชื้อแห่งพลังสืบพันธุ์จากปัสสาวะ. ขับไล่ความเขลาและความคิดชั่ว เขาทั้งหลายผลักพัดพา ‘ลม’—ภัยทำลายล้างทั้งมวล—ให้ไกลออกไป.
Padapatha (Word Analysis)पयसा । शुक्रम् । अमृतम् । जनित्रम् । सुरया । मूत्रात् । जनयन्त । रेतः । अपामतिम् । दुर्मतिम् । बाधमानाः । ऊवध्यम् । वातम् । सब्वम् । तत् । आरात्
Word by Wordशुक्रम्the bright (essence), semen अमृतम्the immortal (nectar) जनित्रम्the begetter / generator जनयन्तthey produced / generated अपामतिम्harmful intent / mischief बाधमानाःhindering, repelling ऊवध्यम्to be slain/struck down (a slayable one) Entities MentionedP
Pavamāna / Purifying Power (Śuci-śukra)P
Prajāpati (generative principle)V
Vāyu / Vāta (as a hostile roaming wind) Viniyoga (Ritual Application)