Mantra 20

Rishi: Viśvakarman tradition (index-dependent)

Devata: Viśvakarman (implicit; cosmogonic artisan)

Chandas: Triṣṭubh (probable; to be confirmed)

Samhita Patha (Devanagari)

किᳪस्वि॒द्वनं॒ क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑स॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः । मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒ तद्यद॒ध्यति॑ष्ठ॒द्भुव॑नानि धा॒रय॑न्

Transliteration

kíṃ svíd vánaṃ ká u sá vṛkṣá āsā yató dyā́vā-pṛthivī́ niṣṭatakṣúḥ | manīṣíṇo mánasā pṛcchate dú tád yád adhyátiṣṭhad bhúvanāni dhāráyan ||

Translation

ข้าพเจ้าขอถามเถิด: ไม้นั้นคืออะไร? ต้นไม้นั้นคืออะไร? จากสิ่งนั้นเขาทั้งหลายจึงสลักแต่งให้เป็นฟ้ากับแผ่นดิน. บัณฑิตย่อมถามด้วยใจว่า สิ่งใดเล่าที่ตั้งอยู่เหนือสิ่งทั้งปวงและทรงไว้ซึ่งโลกทั้งหลาย.

Padapatha (Word Analysis)

किम् स्वित् वनम् । कः उ सः वृक्षः आसीत् । यतः द्यावा-पृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणः मनसा पृच्छते इदु । तत् यत् अध्यतिष्ठत् भुवनानि धारयन् ।

Entities Mentioned

• Viśvakarman
• Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
• Ṛta / Dhāraṇa (Cosmic Order/Support)