Mantra 36

Rishi: Yajus usage within Vājasaneyin tradition.

Devata: Agni (in relation to Āpaḥ and Oṣadhayaḥ)

Chandas: Gāyatrī-like trimeter (short, 3 pādas; liturgical formulaic metre)

Samhita Patha (Devanagari)

अ॒प्स्व॒ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒ सौष॑धी॒रनु॑ रुध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुन॑ः

Transliteration

apsv agne sadhíṣṭhava sáuṣadhīr ánu rudhyase | gárbhe sañjā́yase púnaḥ

Translation

ในสายน้ำทั้งหลาย โอ้อัคนี จงประทับมั่นคง; ท่านถูกโอบล้อมด้วยหมู่โอสถพืช. ในครรภ์ท่านบังเกิดขึ้นอีกครั้ง.

Padapatha (Word Analysis)

अप्सु । अग्ने । सधि-स्थव । स-ओषधीः । अनु । रुध्यसे । गर्भे । सञ्जायसे । पुनः

Word by Word

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अप् (स्त्री) / अप्-प्रातिपदिक

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि-प्रातिपदिक

• सधिष्ठव: O best/most firmly established (one)
• सधिष्ठव: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सधि- (उपसर्ग/अव्यय ‘सह’) + स्था (धातु) → सधिष्ठ (कृदन्त-विशेषण) + व (सम्बोधन-प्रत्यय)

• सौषधीः: the (good) plants/herbs
• सौषधीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स- + ओषधि-प्रातिपदिक

• अनु: after; along; following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• रुध्यसे: you grow/are checked in (i.e., you take hold/are contained)
• रुध्यसे: कर्तृ (स्वयम्)
• Type: Verb
• Root: रुध् (रुधिर्/रुन्ध्) धातु

• गर्भे: in the womb
• गर्भे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: गर्भ-प्रातिपदिक

• सञ्जायसे: you are born/come to be
• सञ्जायसे: कर्तृ (स्वयम्)
• Type: Verb
• Root: सम् + जन् (धातु)

• पुनः: again
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

Entities Mentioned

• Agni
• Āpaḥ (Waters)
• Oṣadhayaḥ (Plants)