Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 15

अवभृथस्नान-तीर्थयात्रा-तेजोदर्शनम् | Avabhṛtha Bath, Tīrtha-Pilgrimage, and the Vision of Divine Radiance

विज्ञाप्य जगतां धात्रे ब्रह्मणे ब्रह्मयोनये । स्वकार्ये तदनुज्ञातो जगाम स्वपुरं प्रति

vijñāpya jagatāṃ dhātre brahmaṇe brahmayonaye | svakārye tadanujñāto jagāma svapuraṃ prati

ครั้นได้กราบทูลแจ้งโดยสมควรแด่พระพรหม ผู้ทรงเป็นธาตาแห่งโลกและเป็นบ่อเกิดแห่งพรหมแล้ว เมื่อได้รับอนุญาตในภารกิจของตน เขาก็ออกเดินทางไปยังนครทิพย์ของตนเอง।

vijñāpyahaving informed
vijñāpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण) (prior action)
TypeVerb
Root√jñap (धातु) / vijñāpaya (णिजन्त)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वा-प्रत्ययार्थे ल्यप्): vijñāpya = ‘having informed/announced’
jagatāmof the worlds
jagatām:
Sambandha (सम्बन्ध) (of the worlds/beings)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (षष्ठी), Plural (बहुवचन)
dhātreto the creator (Dhātṛ)
dhātre:
Sampradāna (सम्प्रदान) (to the creator/sustainer)
TypeNoun
Rootdhātṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी), Singular (एकवचन)
brahmaṇeto Brahmā
brahmaṇe:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक; here Brahmā), Dative (चतुर्थी), Singular (एकवचन)
brahma-yonayeto him whose source is Brahman / Brahmā-born (epithet)
brahma-yonaye:
Sampradāna (सम्प्रदान) (appositional)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + yoni (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: brahma + yoni; Masculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी), Singular (एकवचन) (epithet of Brahmā)
sva-kāryein his own task
sva-kārye:
Adhikaraṇa (अधिकरण) (in one’s task/mission)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + kārya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: sva + kārya; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी), Singular (एकवचन)
tad-anujñātaḥhaving been permitted/authorized (by him)
tad-anujñātaḥ:
Karta (कर्ता) (qualifier of subject)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + anujñāta (कृदन्त; √jñā + anu, क्त)
FormTatpuruṣa: tad + anujñāta (‘permitted by him/thereupon permitted’); Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); past passive participle (क्त)
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया) (main verb)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
sva-puramto his own city
sva-puram:
Karma (कर्म) (goal as object with prati)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: sva + pura; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
pratitowards
prati:
Sambandha (सम्बन्ध) (direction marker)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय/उपसर्ग)
FormPreposition/indeclinable (उपसर्गार्थक-अव्यय) indicating direction ‘towards’

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

B
Brahma

FAQs

It highlights the Shaiva ethic of acting in harmony with cosmic order: one seeks proper sanction from the ordained authority and then performs one’s duty without ego, supporting dharma and inner purity.

Though Shiva is not named here, the Shiva Purana frames all rightful action as ultimately upheld by Pati (Shiva). Seeking permission and returning to one’s station reflects disciplined devotion—an attitude central to Saguna worship and temple/linga service.

The implied practice is sankalpa and niyama: begin actions with a clear intention, seek guidance (guru/śāstra), and proceed with humility—often accompanied in Shaiva practice by japa of the Panchakshara ("Om Namaḥ Śivāya") before undertaking duties.