Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 25
न्यासत्रैविध्य-भूतशुद्धि-प्रक्रिया
Threefold Nyāsa and the Procedure of Elemental Purification
ऋं ःं कपोलयोश्चैव ऌअं ॡं नासापुटद्वये । एमेमोष्ठद्वयोरोमौं दंतपंक्तिद्वयोः क्रमात् । अं जिह्वायामथो तालुन्यः प्रयोज्यो यथाक्रमम् । कवर्गं दक्षिणे हस्ते न्यसेत्पञ्चसु संधिषु
ṛṃ ḥṃ kapolayoścaiva ḷaṃ ḹṃ nāsāpuṭadvaye | ememoṣṭhadvayoromauṃ daṃtapaṃktidvayoḥ kramāt | aṃ jihvāyāmatho tālunyaḥ prayojyo yathākramam | kavargaṃ dakṣiṇe haste nyasetpañcasu saṃdhiṣu
วางพยางค์เมล็ด ‘ฤํ’ และ ‘ห์ํ’ ที่แก้มทั้งสอง; ‘ฬะํ’ และ ‘ฬีํ’ ที่รูจมูกทั้งสอง ตามลำดับให้วาง ‘เอ’ และ ‘เม’ ที่ริมฝีปากทั้งสอง และวาง ‘โอมೌํ’ ที่แถวฟันทั้งสอง จากนั้นวาง ‘อํ’ ที่ลิ้น และวาง ‘ยะห์’ ที่เพดานปากตามบัญญัติ ต่อไปให้นยาสะหมู่พยัญชนะ ‘กะ’-วรรค ที่ข้อต่อทั้งห้าของมือขวา।
Suta Goswami
Tattva Level: pashu
Shiva Form: Sadāśiva
Type: panchakshara
Role: teaching
FAQs
This verse teaches mantra-nyāsa: sanctifying the body as a temple of Pati (Śiva) by placing bīja-syllables on the senses and speech-organs, so the practitioner’s awareness becomes fit for Śiva-worship and liberation-oriented meditation.
Nyāsa is a preparatory limb of Saguna Śiva-upāsanā: before Linga-pūjā, the devotee installs Śiva’s mantra-power into the body, aligning breath, speech, and perception so worship becomes inwardly consecrated, not merely external.
It prescribes kara- and aṅga-nyāsa using bīja-syllables—placing specific sounds on cheeks, nostrils, lips, teeth, tongue, palate, and then the ka-varga on the right hand’s five joints—typically performed before japa (including Pañcākṣarī) and Linga-pūjā.