Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 19

शिवसंस्कार-दीक्षानिरूपणम् (Śivasaṃskāra and the Typology of Dīkṣā)

शिष्यस्तु शिक्षणीयत्वाद्गुरोर्गौरवकारणात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गुरोर्गौरवमाचरेत्

śiṣyastu śikṣaṇīyatvādgurorgauravakāraṇāt | tasmātsarvaprayatnena gurorgauravamācaret

เพราะศิษย์เป็นผู้ควรได้รับการฝึกสอน และครูเป็นเหตุแห่งความเคารพยำเกรง ดังนั้นจึงควรพยายามทุกประการเพื่อประพฤติและธำรงความเคารพต่อครูของตน.

śiṣyaḥthe disciple
śiṣyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvadhāraṇa/viśeṣa-avyaya (particle/अव्यय) = 'but/indeed'
śikṣaṇīyatvātbecause of being teachable/fit to be instructed
śikṣaṇīyatvāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootśikṣaṇīyatva (प्रातिपदिक; from śikṣaṇīya)
FormNapुṃsakaliṅga, Pañcamī vibhakti (Ablative/पञ्चमी), Ekavacana; hetu sense (cause)
guroḥof the guru
guroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive/षष्ठी), Ekavacana
gaurava-kāraṇātfrom the cause of (showing) respect
gaurava-kāraṇāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootgaurava (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsakaliṅga, Pañcamī vibhakti (Ablative/पञ्चमी), Ekavacana; tatpuruṣa: 'cause of respect'
tasmāttherefore
tasmāt:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormAblative-form used adverbially (tasmāt/तस्मात्) = 'therefore/from that'
sarva-prayatnenawith all effort
sarva-prayatnena:
Karaṇa (करण/Instrument/means)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + prayatna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā vibhakti (Instrumental), Ekavacana; karmadhāraya: 'all/complete effort'
guroḥof the guru
guroḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
gauravamrespect/reverence
gauravam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootgaurava (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsakaliṅga, Dvitīyā vibhakti (Accusative), Ekavacana
ācaretshould practice/should show
ācaret:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-car (धातु)
FormVidhi-liṅ (Optative), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana, Parasmaipada; ā- upasarga

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Significance: Positions guru-bhakti as a primary means for receiving Śiva’s grace: reverence stabilizes discipline, reduces egoic obstruction (āṇava), and supports progress toward liberation.

Role: nurturing

Offering: pushpa

S
Shiva

FAQs

It establishes Guru-reverence (guru-gaurava) as a core discipline for the disciple, implying that humility and obedience to right instruction are essential for progressing toward Shiva-realization and liberation.

In Shaiva practice, correct Linga worship, mantra-japa, and inner contemplation are learned through the Guru; honoring the Guru safeguards the purity of Saguna Shiva-upasana and leads the seeker toward the higher truth of Shiva.

Maintain daily guru-vandana (salutation and remembrance of the Guru) and follow the Guru’s instructions for mantra-dīkṣā and japa—especially the Panchakshara—before undertaking Linga worship, bhasma (tripuṇḍra), or rudrākṣa observances.