Dashati 3
Soma Pavamāna as the purified, radiant power flowing through the filter into the ritual seat
Soma (Pavamāna)
Bright flowing and exalting—celebratory praise aligned with the visible ‘running’ of clarified Soma
The verses belong to the Pavamāna hymn stream where Samavedic selection is primarily liturgical/melodic; specific ṛṣi attribution is not provided in the given data.
โสมะปวะมานะ—พลังอันบริสุทธิ์และเรืองรอง—ไหลผ่านเครื่องกรองเข้าสู่ที่รองรับในพิธีบูชา ได้รับการสรรเสริญด้วยนามสีต่าง ๆ (เช่น น้ำตาลแดง แดงอรุณ เขียวทอง) อันเป็นเครื่องหมายของโสมะที่คั้นและทำให้ใส การชำระผ่านปวิตระและการเข้าสู่โยนิ/ภาชนะรองรับ ทำให้โสมะเป็น “วีรบุรุษ” ผู้ค้ำจุนพิธีและระเบียบจักรวาล โสมะถูกเตรียมโดยเฉพาะเพื่อให้อินทระเป็นผู้ดื่มหลัก เพื่อความมึนเมาอันศักดิ์สิทธิ์และพละกำลัง (มท) อีกทั้งเป็นมานสัสปติ ผู้กำกับเจตนาและความแน่วแน่ของผู้บูชา—ชี้ว่าความบริสุทธิ์กับฤทธิ์เดชเป็นสิ่งเดียวกัน ทั้งในพิธีภายนอกและการทำใจให้ผ่องใสภายใน
Mantras
Mantra 1
प्र सुन्वानायान्धसो मर्त्तो न वष्ट तद्वचः अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः
จงก้าวไปข้างหน้า—ดุจมนุษย์ผู้ใคร่ปรารถนา—จงปล่อยบทสรรเสริญนั้นเพื่อผู้คั้นน้ำโสมะ. จงขับไล่สุนัขผู้หมิ่นพิธี; โอ วงศ์ภฤคุ (Bhṛgu) จงฟาด (เขา) ดุจคุ้มครองยัญพิธี.
Mantra 2
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्
เขาถูกกรองให้บริสุทธิ์มาสู่ที่นี่ เพื่อการเสวยสุข—ดุจญาติในความรื่นรมย์; ดุจบุตรพักอยู่ในตักทั้งสอง; ดุจคนรักผู้ลื่นไหลเข้าหาหญิงสาว; ดุจคู่ครองที่ถูกเลือก—เขานั่งอยู่ในครรภ์ คือภาชนะอันรับไว้.
Mantra 3
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्
ท่านนั้นเป็นวีรบุรุษ ผู้บรรลุการงานแห่งพลัง ผู้ค้ำจุนสองโลกไว้ โสมะ (Soma) สีอำพันถูกกรองผ่านเครื่องกรอง (pavitra) ให้บริสุทธิ์ และดุจผู้จัดวางอันรู้แจ้ง (vedhā) ย่อมนั่งในภาชนะรองรับ (yoni)
Mantra 4
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे देवेभ्यो अनुकामकृत्
ผู้สังหารศัตรู ผู้แผ่ไปท่ามกลางมนุษย์ทั้งหลาย โสมะเอ๋ย จงไหลชำระตนให้บริสุทธิ์ เพื่อความสวัสดี เพื่อฝูงโค เพื่อเหล่าเทพ—ผู้บันดาลให้ความปรารถนาสำเร็จ
Mantra 5
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे मनश्चिन्मनसस्पतिः
เพื่อให้อินทระ (Indra) ได้ดื่ม เพื่อความเริงรื่นแห่งมทา (madāya) โสมะเอ๋ย ท่านถูกเทรินอย่างทั่วถึง และท่านคือเจ้าแห่งจิต (manasaspati) ผู้ครอบครองความคิดทั้งปวง
Mantra 6
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः इन्दविन्द्रेण नो युजा
โสมผู้ชำระให้บริสุทธิ์เอ๋ย โปรดประทานวีรภาพอันยอดเยี่ยมและทรัพย์สมบัติ (รายิ) แก่พวกเรา; โอ้หยดอันสว่างไสว (อินทุ) ขอให้อินทราเป็นสหายร่วมเทียมแอกของเรา.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as Pavamāna—the Soma that is actively being purified—describing his tawny/ruddy radiance, his filtering through the pavitra, and his settling into the ritual vessel as an offering-power.
Because the purified Soma is prepared for Indra to drink; the verses frame Soma’s pouring and readiness as leading to Indra’s strength and exhilaration (mada) in the sacrifice.
‘Pavitra’ is the strainer/cloth used to clarify Soma; ‘yoni’ is the ‘seat’ or receptacle—practically the vessel/cup into which the clarified Soma is received and established for offering.