Rig Veda 8.93.5 — Mandala 8, Sukta 93, Mantra 5

Sukta 8.93

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

यद्वा प्रवृद्ध सत्पते न मरा इति मन्यसे । उतो तत्सत्यमित्तव ॥

Transliteration

yád vā pravṛddha satpate ná marā́ íti mányase | utó tát satyám ít táva ||

Translation

หากท่าน โอ้เจ้าแห่งสัจจะผู้เจริญยิ่ง คิดว่า ‘เราจักไม่พินาศ’—แท้จริง นั่นแลคือสัจจะของท่าน: ภาวะของท่านตั้งมั่นอยู่ในความจริงอันไม่เสื่อมสลาย และไม่ตกดับไปเลย

Word by Word

• यद्वा: or if (indeed)
• यद्वा: Adhikaraṇa (शर्त/प्रसङ्ग-निर्देशक) / Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: यद् + वा

• प्रवृद्ध: O mighty/fully grown
• प्रवृद्ध: Sambodhana (address)
• Type: Adjective
• Root: वृध् (वर्धने) → प्रवृद्ध (ppp) + प्र-

• सत्पते: O lord of the good
• सत्पते: Sambodhana (address)
• Type: Noun (compound)
• Root: सत् + पति (प्रातिपदिक: पति)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• मरा: (you) die
• मरा: Kriyā (verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: मृ (मरणे) → मरा (Vedic injunctive/imperf.-like form)

• इति: thus / ‘so’
• इति: —
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• मन्यसे: you think/suppose
• मन्यसे: Kriyā (verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: मन्/मन्य् (मन्यते—‘to think, suppose’)

• उतो: and also
• उतो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ + तो (उत + उ) → उतो

• तत्: that
• तत्: Kartā (as subject of ‘is’) / or Karma depending on ellipsis
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सत्यम्: true / truth
• सत्यम्: Kriyā-pūraka (predicate complement)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (एव/अवधारणार्थक निपातः)

• तव: your / of you
• तव: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)