Sukta 103

Mantra 1

अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन्व्रतान्यादधुः । उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः ॥

เขาปรากฏแล้ว—ผู้ค้นพบหนทางอันยอดเยี่ยมที่สุด—ในเขานั้นบรรดากฎและสัตย์ปฏิญาณ (vratá) ได้ถูกสถาปนา บทสรรเสริญของเราทั้งหลายเข้าใกล้อัคนี (Agni) ผู้บังเกิดดี ผู้เพิ่มพูนอารยะ (Ārya): เปลวไฟที่ทำให้การงอกงามอันสูงส่งเข้มแข็งขึ้น มุ่งสู่ระเบียบอันถูกต้อง

Mantra 2

प्र दैवोदासो अग्निर्देवाँ अच्छा न मज्मना । अनु मातरं पृथिवीं वि वावृते तस्थौ नाकस्य सानवि ॥

อัคนี (Agni) ผู้ประทานอันศักดิ์สิทธิ์ ก้าวหน้าไปสู่เหล่าเทพด้วยความไพศาลของตน ตามมารดาแผ่นดิน (Pr̥thivī) แล้วแผ่กว้างออกไป และยืนอยู่บนสันแห่งฟ้า (nāka) คือสันเขา (sānavi) เชื่อมฐานที่มั่นคงกับยอดอันสว่างไสวเข้าด้วยกัน

Mantra 3

यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत ॥

จากท่านนั้น ชนทั้งหลายถูกเร้าให้ลงมือทำงานและกิจทั้งปวง ดุจการชนะปัญญา (medhā) พันประการ จงบูชาอัคนี (Agni) ด้วยตนเองและด้วยญาณหยั่งรู้ (dhī) แล้วกิจอันหลากหลายจักถูกจัดระเบียบด้วยเปลวไฟแห่งการจำแนกรู้

Mantra 4

प्र यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत् । स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम् ॥

อัคนีเอ๋ย ผู้ใดเป็นมนุษย์ที่ถวายแด่ท่าน—โอ วสุ (Vasu)—ท่านย่อมนำเขาให้ก้าวไปสู่ความอุดมสมบูรณ์ เขาย่อมได้วีรบุรุษ: ผู้ประกาศถ้อยคำแห่งบทสรรเสริญ ผู้มั่งคั่งด้วยพลังแห่งตน (tmanā) และผู้หล่อเลี้ยงความเพิ่มพูนพันประการ

Mantra 5

स दृळ्हे चिदभि तृणत्ति वाजमर्वता स धत्ते अक्षिति श्रवः । त्वे देवत्रा सदा पुरूवसो विश्वा वामानि धीमहि ॥

แม้สิ่งที่มั่นคงแน่นหนา เขาก็ยังฟันทะลุและชนะ vāja (พลังชัยชนะ ความอุดมแห่งกำลัง) ด้วยฤทธิ์ที่พาเราก้าวไปข้างหน้า; เขาสถาปนาศรวัส—เกียรติยศอันไม่เสื่อมสูญ. โอ Purūvasu (ผู้มั่งคั่งด้วยทรัพย์) ในท่าน—ผู้สถิตเสมอในแดนทิพย์—เรายึดไว้และรวบรวมพรอันพึงปรารถนาทั้งปวง.

Mantra 6

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् । मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्यग्नये ॥

ผู้ทรงจัดสรรทรัพย์อันจำเป็นทั้งปวง—Hotṛ (ปุโรหิตผู้สวด) ผู้เปี่ยมแรงบันดาลใจของหมู่ชน ผู้ยังความรื่นรมย์—แด่ท่านนั้น ภาชนะชุดแรกดุจน้ำผึ้ง และบทสรรเสริญของเราย่อมเคลื่อนไปข้างหน้า สู่ Agni.

Mantra 7

अश्वं न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्मृज्यन्ते देवयवः । उभे तोके तनये दस्म विश्पते पर्षि राधो मघोनाम् ॥

ดุจคนแต่งม้าศึกรถศึกด้วยบทเพลง เหล่าผู้ให้ทานผู้แสวงเทพย่อมขัดเกลาท่านด้วยสรรเสริญ. โอเจ้าแห่งเผ่าพันธุ์ผู้พิสดาร เจ้าแห่งเรือนเอ๋ย ขอจงพาเราข้ามพ้น และนำความเอื้อเฟื้อของผู้ใจกว้างมาสู่เรา—ทั้งเพื่อบุตรแห่งจิตวิญญาณ และเพื่อบุตรที่เกิดจากกาย.

Mantra 8

प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे । उपस्तुतासो अग्नये ॥

จงขับขานแด่ผู้ประทานอันยิ่งยวด—แด่ผู้รู้และทรงไว้ซึ่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมแห่งจักรวาล), แด่ผู้กว้างใหญ่ผู้มีเปลวเพลิงสุกใส; พวกเราผู้เข้าไปใกล้ด้วยคำสรรเสริญ ขอสรรเสริญแด่อัคนี (Agni).

Mantra 9

आ वंसते मघवा वीरवद्यशः समिद्धो द्युम्न्याहुतः । कुविन्नो अस्य सुमतिर्नवीयस्यच्छा वाजेभिरागमत् ॥

ผู้รุ่งโรจน์ผู้ทรงพลังวีรบุรุษ—มฆวาน (ผู้เอื้อเฟื้อ) มาสู่เราแล้ว; ถูกจุดให้ลุกโชติช่วง และถูกอัญเชิญเพื่อเดชะแห่งความสว่างไสว. หรือว่าความดำริอันดีงาม (sumati) อันใหม่เสมอของท่าน จะไม่มาถึงเราโดยตรง พร้อมด้วยพลังแห่ง vāja (ชัยชนะ/กำลังบำรุง) ดอกหรือ?

Mantra 10

प्रेष्ठमु प्रियाणां स्तुह्यासावातिथिम् । अग्निं रथानां यमम् ॥

จงสรรเสริญผู้เป็นที่รักยิ่งในหมู่ผู้เป็นที่รัก—แขกผู้มาถึงผู้นี้เถิด; จงสรรเสริญอัคนี (Agni) ผู้เป็น yama แห่งรถศึก—ผู้ผูกเทียมและทรงกำกับการเคลื่อนไหวของเรา.

Mantra 11

उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति । दुष्टरा यस्य प्रवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ॥

ผู้ถูกจุดให้ลุกและถูกตั้งไว้ ผู้รู้และผู้ทำให้รู้ ผู้มั่งคั่ง ผู้ควรแก่ยัญญะ ย่อมเคลื่อนไหวเวียนกลับในกิจการของตน คลื่นในทางลงของเขาข้ามได้ยาก; ทว่าโดยความคิดอันสว่างไสว พวกเขาแสวงหา vāja—ความบริบูรณ์แห่งพลัง

Mantra 12

मा नो हृणीतामतिथिर्वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एषः । यः सुहोता स्वध्वरः ॥

ขออย่าให้แขกของเรา—อัคนี (Agni) ผู้มั่งคั่งด้วยทรัพย์อันดี ผู้นี้ผู้ได้รับการสรรเสริญมาก—ต้องขุ่นเคือง; เพราะท่านคือ Hotṛ ผู้ประเสริฐ ผู้เป็นนายแห่งหนทางยัญญะอันจัดวางถูกต้อง (svadhvara)

Mantra 13

मो ते रिषन्ये अच्छोक्तिभिर्वसोऽग्ने केभिश्चिदेवैः । कीरिश्चिद्धि त्वामीट्टे दूत्याय रातहव्यः स्वध्वरः ॥

ขออย่าให้ผู้ใดทำร้ายท่านด้วยถ้อยคำคดเคี้ยว ไม่ว่าด้วยวิธีใดเลย โอ วสุ (Vasu) โอ อัคนี (Agni) เพราะแม้กวีก็ยังแสวงหาท่านเพื่อภารกิจแห่งทูต—ผู้ถวายเครื่องบูชา ผู้ดำเนินตามหนทางยัญญะอันจัดวางถูกต้อง (svadhvara)

Mantra 14

आग्ने याहि मरुत्सखा रुद्रेभिः सोमपीतये । सोभर्या उप सुष्टुतिं मादयस्व स्वर्णरे ॥

โอ อัคนี จงเสด็จมา—สหายแห่งมรุต—พร้อมด้วยเหล่ารุทร เพื่อดื่มโสมะ จงเข้าใกล้บทสรรเสริญอันร้อยเรียงดีของเหล่าโสภารยะ; โอผู้สถิตในโลกอันเรืองรอง จงรื่นรมย์เถิด