Rig Veda 6.52.6 — Mandala 6, Sukta 52, Mantra 6

Sukta 6.52

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Indra, Sarasvatī, Parjanya, Agni (a cluster within Viśve Devāḥ invocation)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रो नेदिष्ठमवसागमिष्ठः सरस्वती सिन्धुभिः पिन्वमाना । पर्जन्यो न ओषधीभिर्मयोभुरग्निः सुशंसः सुहवः पितेव ॥

Transliteration

índro néd iṣṭham avasā́gamiṣṭhaḥ sárasvatī síndhubhiḥ pínvamānā | parjányo na oṣádhībhir mayobhúr agníḥ su-śáṃsaḥ su-hávaḥ pitā́iva ||

Translation

ขออินทระจงเสด็จมาใกล้ที่สุดด้วยความอุปถัมภ์; ขอสรัสวตี (Sarasvatī) ผู้เอ่อล้นร่วมกับสายน้ำทั้งหลาย จงเพิ่มพูนในเรา. ขอปัรชัญญะ (Parjanya) จงเป็นผู้นำความรื่นรมย์แก่เราด้วยโอษธีคือพืชสมุนไพร; ขออัคนี (Agni)—ผู้ควรสรรเสริญ ผู้เรียกหาได้ง่าย—จงเป็นดุจบิดาแก่เรา นำทางและค้ำจุนเครื่องบูชาภายใน.

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• नेदिष्ठम्: nearest, very near
• नेदिष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: नेदिष्ठ (निदिष्ठ; superl. of ‘निद’/‘नेद’ ‘near’)

• अवसा: with help, by aid
• अवसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• गमिष्ठः: most ready to come, best goer
• गमिष्ठः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: गमिष्ठ (superl. from √गम् ‘to go/come’)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Kartā
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• सिन्धुभिः: with the rivers/streams
• सिन्धुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• पिन्वमाना: being impelled/swelling, flowing
• पिन्वमाना: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √पिव्/√पिन् (पिन्व्) ‘to swell, set in motion, make flow’

• पर्जन्यः: Parjanya (rain-god)
• पर्जन्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पर्जन्य (प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• ओषधीभिः: with herbs/plants
• ओषधीभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• मयोभुः: beneficent, joy-bringing
• मयोभुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मयोभू (प्रातिपदिक; ‘bringing delight/benefit’)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सुशंसः: well-praised
• सुशंसः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-शंस (प्रातिपदिक; ‘well-praised’)

• सुहवः: well-invoked
• सुहवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-हव (प्रातिपदिक; ‘well-invoked’)

• पिता: father
• पिता: Kartā
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव