Rig Veda 5.62.2 — Mandala 5, Sukta 62, Mantra 2

Sukta 5.62

Devata: Mitra-Varuṇa

Samhita Patha (Devanagari)

तत्सु वां मित्रावरुणा महित्वमीर्मा तस्थुषीरहभिर्दुदुह्रे । विश्वाः पिन्वथः स्वसरस्य धेना अनु वामेकः पविरा ववर्त ॥

Transliteration

tát su vāṃ mitrā́varuṇā mahi-tvám ī́rmā tasthuṣī́r áha-bhir duduhre | víśvāḥ pinvathaḥ svásarasya dhénā ánu vā́m ékaḥ pavír ā́ vavarta ||

Translation

แท้จริงนี่คือมหิทธิฤทธิ์ของท่านทั้งสอง โอ มิตรและวรุณะ: กระแสที่ตั้งมั่นถูกวันทั้งหลายรีดออกดุจน้ำนม ท่านทั้งสองยังความอุดมให้แก่โคนมทั้งปวงแห่งธารที่ไหลเอง; ตามท่านทั้งสองไป ผู้ชำระให้บริสุทธิ์เพียงหนึ่งเดียวหมุนเวียนกลับไปกลับมา—ขัดเกลาภาวะให้มุ่งสู่ ṛta.

Word by Word

• तत्: that (deed/act/thing)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सु: well, indeed
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (उपसर्ग/निपात)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मित्रावरुणा: O Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: —
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: मित्र + वरुण (देव-नाम)

• महित्वम्: greatness, majesty
• महित्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महित्व (महत्-भाव; प्रातिपदिक)

• ईर्मा: set (it) in motion / impel (you two)!
• ईर्मा: —
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु; ‘to set in motion/raise’)

• तस्थुषीः: (the) standing (ones), those that stand
• तस्थुषीः: Karma
• Type: Participle (perfect, standing)
• Root: स्था (धातु) → तस्थुष् (परिपूर्ण/परस्मै) + स्त्री-प्रातिपदिक तस्थुषी

• अहभिः: with days / by days
• अहभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक; ‘day’)

• दुदुह्रे: they two milked / have milked
• दुदुह्रे: —
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु; ‘to milk’)

• विश्वाः: all (things)
• विश्वाः: Karma
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (सर्व/समस्त; प्रातिपदिक)

• पिन्वथः: you two make abound / invigorate
• पिन्वथः: —
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन्व् (धातु; ‘to swell, make abound, invigorate’)

• स्वस॑रस्य: of the sister
• स्वस॑रस्य: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: स्वसर् (प्रातिपदिक; ‘sister’)

• धेनाम्: the milch-cow
• धेनाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक; ‘milch-cow’)

• अनु: along, after, according to
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: of you two / for you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• एकः: one (single)
• एकः: Kartā
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• पविः: a purifier / sieve / blade
• पविः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पवि (प्रातिपदिक; ‘sieve/strainer; blade; purifier’)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• ववर्त: has turned / rolled (has come to revolve)
• ववर्त: —
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु; ‘to turn, roll, revolve’)