
Sukta 5.5
Atri (Ātreya tradition) (RV 5.5)
Agni (Jātavedas)
Gāyatrī
บทสวดนี้จุดประกายอัคนี ชาตเวทัส ด้วยเนยใส สรรเสริญพระองค์ว่าเป็นผู้รู้สว่างไสว ผู้แบกหามเครื่องบูชาและปลุกระเบียบอันชอบธรรม (ฤตะ) ให้ตื่นขึ้นในชีวิตของผู้ประกอบยัญพิธี เนื้อหาดำเนินจากการถวายบูชาอันเป็นรูปธรรมไปสู่ความกลมกลืนแห่งจักรวาลที่กว้างไกล—โดยเฉพาะจังหวะของราตรีและอรุณรุ่งในฐานะ “มารดาแห่งฤตะ”—และลงท้ายด้วยถ้อยคำสวาหา ซึ่งขยายการถวายไปยังเทพหลายองค์ และท้ายที่สุดถึงเทพทั้งปวง
Mantra 1
सुसमिद्धाय शोचिषे घृतं तीव्रं जुहोतन । अग्नये जातवेदसे ॥
แด่เปลวเพลิงที่จุดติดดีแล้ว แด่แสงสว่างที่ลุกโชติช่วง จงรินเนยใส (ฆฤตะ) อันเข้มข้นเป็นเครื่องบูชา; จงบูชาแด่อัคนี ชาตเวทัส (Jātavedas).
Mantra 2
नराशंसः सुषूदतीमं यज्ञमदाभ्यः । कविर्हि मधुहस्त्यः ॥
นราศังสะ (Narāśaṃsa)—ผู้ไม่อาจถูกลวง—ทรงทำให้ยัญพิธีนี้ดำเนินไปอย่างงามและสำเร็จถึงจุดหมาย; เพราะพระองค์เป็นกวี ผู้มีมืออาบด้วยน้ำผึ้ง.
Mantra 3
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । सुखै रथेभिरूतये ॥
โอ อัคนี (Agni) ผู้ได้รับการสรรเสริญและถูกอัญเชิญ จงนำอินทระ (Indra) ผู้มีรูปอันวิจิตรหลากหลาย ผู้เป็นที่รัก ณ ที่นี้ มาด้วยรถศึกอันเป็นสุข เพื่อเกื้อกูลเราเถิด
Mantra 4
ऊर्णम्रदा वि प्रथस्वाभ्यर्का अनूषत । भवा नः शुभ्र सातये ॥
โอพลังอันสว่างไสว ผู้ทำให้สิ่งที่ผูกปมภายในอ่อนลงและคลายออก จงแผ่กว้างออกไป บทสรรเสริญของเรามุ่งเร้าเข้าหาเจ้าแล้ว ขอจงเป็นผู้ช่วยอันผ่องใสแก่เรา เพื่อการได้มาซึ่งผลอันแท้จริง
Mantra 5
देवीर्द्वारो वि श्रयध्वं सुप्रायणा न ऊतये । प्रप्र यज्ञं पृणीतन ॥
โอประตูอันเป็นเทพีทั้งหลาย (Devīr Dvārāḥ) จงเปิดกว้างออก ด้วยทางผ่านอันดีงามจงเป็นที่คุ้มครองของเรา ก้าวไป ก้าวไป—จงเติมเต็มและทำยัญญะ (yajña) ให้บริบูรณ์
Mantra 6
सुप्रतीके वयोवृधा यह्वी ऋतस्य मातरा । दोषामुषासमीमहे ॥
ผู้มีพักตร์งาม ผู้เพิ่มพูนพลังชีวิตแก่เรา—มารดาผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองแห่งฤตะ (Ṛta ระเบียบจักรวาล) คือ ราตรีและอุษา (Uṣas อรุณรุ่ง)—เราทั้งหลายแสวงหาและอัญเชิญให้มาสู่เรา
Mantra 7
वातस्य पत्मन्नीळिता दैव्या होतारा मनुषः । इमं नो यज्ञमा गतम् ॥
โอ้ โหตฤ (Hotar ผู้ประกอบพิธี/ผู้เชิญเทพ) ผู้เป็นทิพย์ทั้งสอง ผู้ได้รับการสรรเสริญในหนทางแห่งวายุ และผู้รับใช้มนุษย์—จงมาสู่ยัญญะนี้ของเราเถิด
Mantra 8
इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः । बर्हिः सीदन्त्वस्रिधः ॥
อิฬา (Iḷā), สรัสวตี, และมหี (Mahī)—เทวีทั้งสามผู้ก่อให้เกิดความผาสุก—ขอจงประทับนั่งบนบรรหิษ (barhis ที่นั่งหญ้าศักดิ์สิทธิ์) ผู้เกื้อหนุนไม่ขาดตกบกพร่อง
Mantra 9
शिवस्त्वष्टरिहा गहि विभुः पोष उत त्मना । यज्ञेयज्ञे न उदव ॥
โอ ทวัสฏฤ (Tvaṣṭṛ) จงเสด็จมาที่นี่ในฐานะผู้เป็นมงคล—ผู้แผ่กว้างด้วยพลังแห่งการเพิ่มพูน และด้วยสภาวะของตนเอง; ในยัญพิธีแล้วในยัญพิธีเล่า จงยกเราขึ้นสูง และทรงเกื้อหนุนให้รุ่งเรืองเถิด.
Mantra 10
यत्र वेत्थ वनस्पते देवानां गुह्या नामानि । तत्र हव्यानि गामय ॥
โอ วนัสปติ (Vanaspati) เจ้าแห่งพฤกษา ณ ที่ซึ่งท่านรู้พระนามอันเร้นลับของเหล่าเทพทั้งหลาย ขอจงนำเครื่องบูชา (havyá) ไปยังที่นั้นเถิด.
Mantra 11
स्वाहाग्नये वरुणाय स्वाहेन्द्राय मरुद्भ्यः । स्वाहा देवेभ्यो हविः ॥
สวาหา (svāhā) แด่อัคนี (Agni) แด่วรุณะ (Varuṇa); สวาหา แด่อินทระ (Indra) แด่มรุต (Maruts); สวาหา—ขอเครื่องบูชา (havís) นี้แด่เหล่าเทพทั้งหลาย.
Its main purpose is to kindle and honor Agni Jātavedas with ghee, asking him to carry the offering and establish ṛta (right order) and vitality in life.
Night (Doṣā) and Dawn (Uṣas) mark the sacred rhythm of time; calling them “Mothers of Ṛta” teaches that worship and life flourish when aligned with cosmic order and proper timing.
It is a formal dedication of the oblation: first to specific gods (Agni, Varuṇa, Indra, the Maruts) and then to all the devas, completing the offering in a universal way.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.