Rig Veda 5.43.3 — Mandala 5, Sukta 43, Mantra 3

Sukta 5.43

Rishi: Atri (Ātreya) (traditional; verify)

Devata: Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Samhita Patha (Devanagari)

अध्वर्यवश्चकृवांसो मधूनि प्र वायवे भरत चारु शुक्रम् । होतेव नः प्रथमः पाह्यस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ॥

Transliteration

ádhvaryavaś cakṛvā́ṃso mádhūni prá vāyáve bharata cā́ru śukrám | hóteva naḥ prathamáḥ pāhy asyá deva mádhvo rárimā te mádāya ||

Translation

โอ อัธวรรยุ (Adhvaryu) ทั้งหลาย เมื่อได้จัดเตรียมเครื่องบูชาหวานดุจน้ำผึ้งแล้ว จงนำเครื่องดื่มอันงามและสว่างไสวนี้ไปถวายแด่วายุ (Vāyu) เถิด. ข้าแต่เทพเจ้า โปรดคุ้มครองพิธีนี้ดุจโหตฤ (Hotṛ) องค์แรกของเรา; เราได้มอบน้ำผึ้งแด่ท่านเพื่อความรื่นรมย์และความปีติของท่าน.

Word by Word

• अध्वर्यवः: the adhvaryu priests
• अध्वर्यवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चकृवांसः: having performed (the rite)
• चकृवांसः: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: कृ (धातु) → चकृवांस्- (कृत्: परिपूर्ण/भूतकृत्, ‘having done’)

• मधूनि: sweet drinks / meads
• मधूनि: Karma
• Type: Noun
• Root: मधु- (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वायवे: to Vāyu
• वायवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: वायु- (प्रातिपदिक)

• भरत: carry/bring (you all)
• भरत: —
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• चारु: lovely, pleasing
• चारु: Karma
• Type: Adjective
• Root: चारु- (प्रातिपदिक)

• शुक्रम्: bright (draught/oblation)
• शुक्रम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: शुक्र- (प्रातिपदिक)

• होता: the Hotṛ priest
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ- (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• नः: of us / our
• नः: —
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• प्रथमः: the first, foremost
• प्रथमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रथम- (प्रातिपदिक)

• पाहि: protect!
• पाहि: —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘to protect’)

• अस्य: of this (rite/act)
• अस्य: —
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• देव: O god
• देव: —
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• मध्वः: from/of the mead (sweet drink)
• मध्वः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: मधु- (प्रातिपदिक)

• ररिमा: I have given / I grant
• ररिमा: —
• Type: Verb
• Root: रा (धातु ‘to give, grant’) → ररिम (परिपूर्ण/भूतकृत्-आधारित स्तेम) + -आ (वेदिक 1पु. एक. परस्मै)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मदाय: for exhilaration / intoxication
• मदाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मद- (प्रातिपदिक)