Rig Veda 5.23.3 — Mandala 5, Sukta 23, Mantra 3
Sukta 5.23
Devata: Agni (as Hotṛ)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वे हि त्वा सजोषसो जनासो वृक्तबर्हिषः । होतारं सद्मसु प्रियं व्यन्ति वार्या पुरु ॥
Transliteration
viśvé hí tvā sajóṣaso jánāso vṛktábārhiṣaḥ | hótāraṃ sádmasu priyáṃ vyánti vā́ryā purú ||
Translation
แท้จริง ชนทั้งปวงพร้อมใจกับท่าน จัดเตรียมบรรหิษ (หญ้าพิธี) แล้วแสวงหาท่าน—โหตฤ (Hotṛ) ผู้เชื้อเชิญอันเป็นที่รัก—ในที่พำนักของตน. พวกเขาปรารถนาความสมหวังอันพึงใคร่มากมายโดยอาศัยท่าน.
Word by Word
विश्वेall (people/men)
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सजोषसःof one accord, in fellowship
सजोषसः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; स- + जोषस् ‘सन्तोष/अनुराग, fellowship’)
जनासःpeople, men
जनासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
वृक्तबर्हिषःhaving strewn/cut the sacrificial grass
वृक्तबर्हिषः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवृक्तबर्हिस् (समास; वृक्त ‘कृत/छिन्न’ + बर्हिस् ‘कुश-आसन/यज्ञ-स्तरण’)
होतारम्the Hotṛ-priest (invoker)
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
सद्मसुin the seats/dwellings (ritual abodes)
सद्मसु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसद्मन् (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear, beloved
प्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
व्यन्तिthey seek/pursue
व्यन्ति:
—
TypeVerb
Root√व्या/√वी (धातु; वैदिक प्रयोग ‘pursue/seek/strive’), उपसर्ग: वि-
वार्याःchoice boons, desirable gifts
वार्याः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवार्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘choose’ से ‘वरणीय/उत्तम’)
पुरुmuch, many(ly)
पुरु:
—
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.