Rig Veda Sukta 73
Mandala 10Sukta 7311 Mantras

Sukta 73

Sukta 10.73

Rishi

Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists)

Devata

Indra (with Maruts as auxiliaries)

Chandas

Triṣṭubh

บทสวดฉันทลักษณ์ตรีษฏุภนี้สรรเสริญการประสูติ การเติบใหญ่ และพลังชัยชนะของพระอินทร์ โดยเน้นว่ามารุตทั้งหลาย—ในฐานะสหายและผู้ทวีความกล้าแข็ง—ช่วยเสริมกำลังพระองค์เพื่อโค่นล้มอำนาจที่ขัดขวาง จากภาพพจน์เชิงกำเนิดจักรวาลและชัยชนะในศึก สู่ความสว่างภายใน เหล่าฤษีวอนขอให้พระอินทร์กลิ้งความมืดออกไป เติมดวงตาให้มีทัศนะ และปลดปล่อยพวกเขาจากพันธนาการดุจขุมทรัพย์ที่ซ่อนเร้นถูกเปิดเผย

Mantras

Mantra 1

जनिष्ठा उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ओजिष्ठो बहुलाभिमानः । अवर्धन्निन्द्रं मरुतश्चिदत्र माता यद्वीरं दधनद्धनिष्ठा ॥

เขาบังเกิดแล้ว—ผู้เกรียงไกรน่าเกรงขาม—เพื่อพลังอันรวดเร็วและพิชิตชัย; รื่นรมย์ในลีลาของฤทธิ์เดช แข็งแกร่งยิ่งที่สุด มั่นใจในความกว้างไพศาลอันมากมาย. ณ ที่นี้ แม้เหล่ามารุต (Maruts) ก็ยังเพิ่มพูนอินทระ (Indra) เมื่อมารดาทรงสถาปนาวีรบุรุษไว้ ให้ “ขุมทรัพย์แห่งพลัง” ตั้งมั่นอยู่ภายในภาวะของเขา.

Mantra 2

द्रुहो निषत्ता पृशनी चिदेवैः पुरू शंसेन वावृधुष्ट इन्द्रम् । अभीवृतेव ता महापदेन ध्वान्तात्प्रपित्वादुदरन्त गर्भाः ॥

แม้ดรุหะ (Druha) ผู้ประทับอยู่ในความมืดทึบ และปฤศนี (Pṛśanī) ด้วย—โดยอำนาจแห่งเทพทั้งหลาย—ก็เพิ่มพูนอินทระ (Indra) ด้วยถ้อยคำสรรเสริญอันอุดม. ประหนึ่งถูกโอบล้อม ครรภ์เร้นลับเหล่านั้นก็ผุดขึ้นสู่เบื้องบนด้วยก้าวย่างอันยิ่งใหญ่—ออกจากความมืด ออกจากที่คุมขังแห่งเบื้องล่าง.

Mantra 3

ऋष्वा ते पादा प्र यज्जिगास्यवर्धन्वाजा उत ये चिदत्र । त्वमिन्द्र सालावृकान्त्सहस्रमासन्दधिषे अश्विना ववृत्याः ॥

เมื่อก้าวอันสูงส่งของท่านพุ่งไปข้างหน้าเพื่อชิงชัย ความอุดมแห่งพลังย่อมเพิ่มพูน—แม้สิ่งที่อยู่ ณ ที่นี้ด้วย. โอ้อินทระ (Indra) ท่านได้สถาปนาศาลาวฤกะ (sālāvṛka) หนึ่งพันไว้ ณ ที่นั่งของตน เมื่ออัศวินทั้งคู่ (Aśvins) หันมาสู่ท่านในคราวเคลื่อนไหวของตน.

Mantra 4

समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्याय वक्षि । वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि ॥

ท่านมาด้วยความรวดเร็วอันเป็นหนึ่งเดียว เข้าใกล้พิธีบูชายัญ; เพื่อมิตรภาพท่านนำพาเหล่านาสัตยะ (Nāsatyā, อัศวินคู่) มาด้วย. ในความอุดมสมบูรณ์อันเป็นคู่ โอ้อินทระ ท่านทรงยึดไว้ให้มั่น; โอ้อัศวินผู้ทวีพัน โอ้วีรบุรุษ ขอประทานทานบารมีทั้งหลายเถิด.

Mantra 5

मन्दमान ऋतादधि प्रजायै सखिभिरिन्द्र इषिरेभिरर्थम् । आभिर्हि माया उप दस्युमागान्मिहः प्र तम्रा अवपत्तमांसि ॥

อินทระผู้ยินดีเติบโตจากฤตะ (ṛta) อันอยู่เบื้องบน เพื่อการเกิดและความเพิ่มพูนแห่งเผ่าพันธุ์ ได้แสวงหาเป้าหมายพร้อมสหายผู้เร่งเร้า. ด้วยพลังแห่งมายา (māyā) อันก่อรูปเหล่านี้ เขาเข้าประชิดดัสยุ (Dasyu); หมอกแดงฉานร่วงหล่น และความมืดทั้งหลายถูกเหวี่ยงให้พินาศ.

Mantra 6

सनामाना चिद्ध्वसयो न्यस्मा अवाहन्निन्द्र उषसो यथानः । ऋष्वैरगच्छः सखिभिर्निकामैः साकं प्रतिष्ठा हृद्या जघन्थ ॥

แม้พลังอันทำลายล้างแต่โบราณก็ยังถูกกดให้ราบเพื่อเขา โอ้อินทระ ดุจอุษาส (รุ่งอรุณ) ถูกพาให้เคลื่อนไปข้างหน้าเหมือนรถศึก. ท่านก้าวไปกับสหายผู้สูงส่ง ผู้มีความปรารถนาเดียวกัน; และร่วมกันท่านได้ฟาดฟันแรงต้านที่บาดหัวใจ ซึ่งขวางกั้นที่ยืนหยัดไว้.

Mantra 7

त्वं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कृण्वान ऋषये विमायम् । त्वं चकर्थ मनवे स्योनान्पथो देवत्राञ्जसेव यानान् ॥

ท่านได้ฟาดฟันนมุจิ (Namuci) ผู้บิดเบือนยัญพิธี ผู้มักขะสยู (makhasyu) อันชั่วร้าย; ทำให้ผู้ขัดขวางยอมสยบต่อมาตราวัดแห่งการหยั่งรู้ของฤๅษี (ṛṣi). และท่านได้สร้างหนทางอันรื่นรมย์ให้แก่มนุ (Manu)—หนทางมุ่งสู่เทพเจ้า ตรงดุจการก้าวไปโดยตรง.

Mantra 8

त्वमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ । अनु त्वा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान्वनिनश्चकर्थ ॥

โอ้ อินทรา ผู้เป็นเจ้า ท่านได้ทำให้พลังเหล่านี้เต็มเปี่ยม และทรงตั้งไว้โดยเอ่ยนามอย่างชัดเจน; ท่านทรงกุมไว้ในกำมือของท่าน. เหล่าเทพติดตามท่านและเริงร่าเพราะฤทธานุภาพของท่าน; ท่านได้ทำให้ผู้มีฐานสูงตระหง่านบังเกิด และทรงหล่อหลอมพลังอันชนะได้.

Mantra 9

चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चच्छद्यात् । पृथिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु ॥

เมื่อจักร (cakra) ของเขาถูกตั้งไว้ในสายน้ำ ก็พึงปกคลุมเขาด้วยน้ำผึ้ง (madhu) อย่างแท้จริง. เมื่อเต้านม (ūdhaḥ) ถูกยืดตึงแผ่เหนือแผ่นดิน ท่านได้วางน้ำนม (payaḥ) ไว้ในฝูงโค และไว้ในโอษธิ (oṣadhi) คือพืชสมุนไพรอันเยียวยา.

Mantra 10

अश्वादियायेति यद्वदन्त्योजसो जातमुत मन्य एनम् । मन्योरियाय हर्म्येषु तस्थौ यतः प्रजज्ञ इन्द्रो अस्य वेद ॥

เขาทั้งหลายกล่าวว่า “เขามาจากม้า (อัศวะ)” ข้าพเจ้าก็เห็นว่า เขาบังเกิดจากพลังฤทธิ์ (โอชัส) เขามาจาก มันยุ (Manyu—ความเดือดดาลแห่งเจตจำนง) และยืนอยู่ในคฤหาสน์ชั้นใน; เขาบังเกิดจากที่ใด—อินทราย่อมรู้ต้นกำเนิดนั้น.

Mantra 11

वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः । अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यस्मान्निधयेव बद्धान् ॥

เราดุจนกปีกงามแห่งวิญญาณ ได้เข้าไปนั่งใกล้อินทรา—เหล่าฤษีผู้มีปัญญาอันเป็นที่รัก เพียรพยายามไต่สูงขึ้นไป ขอพระองค์คลี่ความมืดออกไป; เติมเต็มนัยน์ตาให้เห็นแจ้ง; โปรดปลดเรา ผู้ถูกมัดไว้ดุจทรัพย์สมบัติที่เก็บซ่อนไว้.

Frequently Asked Questions

It praises Indra’s power and victories—especially with the Maruts as his companions—and then turns that victory inward, asking Indra to remove darkness, strengthen vision, and free the worshippers from bondage.

The Maruts represent a collective storm-force and comradeship that intensifies Indra’s strength; the hymn portrays them as helpers who ‘increase’ Indra and support the overcoming of obstacles.

Along with a request for outer protection, it is a spiritual request for inner clarity: to dispel ignorance and fear, awaken insight, and regain freedom—like being released from a binding that kept one’s treasure hidden.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App