Sukta 83
Sukta 1.83
Indra
บทสรรเสริญพระอินทร์สั้น ๆ นี้ยกย่องมนุษย์ผู้รุ่งเรืองด้วยความช่วยเหลือของพระอินทร์—ได้ม้าศึก ได้ “โค” (รัศมี/ทรัพย์สมบัติ) และความอุดมสมบูรณ์ดุจสายน้ำหลั่งเติมเต็มลำน้ำ. บทนี้รำลึกถึงภูมิหลังเรื่องอังคีรส–ปณิ/วละ ที่ทรัพย์และแสงซึ่งถูกซ่อนไว้ถูกชิงได้ด้วยการก่อไฟบูชาอย่างถูกต้องและความเพียรที่มีแรงดลใจ และลงท้ายด้วยการชี้ว่าความปีติของพระอินทร์อยู่ในพิธีโสมที่ประกอบอย่างสมบูรณ์ พร้อมบทสวด หินคั้น และบรรหิสที่ปูไว้.
Mantras
Mantra 1
अश्वावति प्रथमो गोषु गच्छति सुप्रावीरिन्द्र मर्त्यस्तवोतिभिः । तमित्पृणक्षि वसुना भवीयसा सिन्धुमापो यथाभितो विचेतसः ॥
ผู้มั่งมีม้าศึกย่อมก้าวหน้าเป็นคนแรกท่ามกลางฝูงโค (รัศมี); โอ้อินทรา มนุษย์ผู้นั้นเข้มแข็งด้วยความอุปถัมภ์ของท่าน. ท่านยังเติมเต็มเขาด้วยทรัพย์ (vasu) อันยิ่งใหญ่กว่า ดุจสายน้ำที่เคลื่อนไปด้วยปัญญา เติมเต็มแม่น้ำจากทุกด้าน.
Mantra 2
आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियमवः पश्यन्ति विततं यथा रजः । प्राचैर्देवासः प्र णयन्ति देवयुं ब्रह्मप्रियं जोषयन्ते वरा इव ॥
สายน้ำดุจเทพีทั้งหลายเข้าใกล้โหตฤ (hotṛ) ผู้ประกอบพิธีบูชา; นางทั้งหลายแลเห็นทุ่งอันแผ่กว้าง ดุจผู้คนเห็นห้วงอากาศที่เปิดโล่ง. ด้วยพลังที่นำหน้า เหล่าเทพย่อมนำทางผู้แสวงหาเทพ ผู้รักพรหมัน และทะนุถนอมเขา ดุจเจ้าบ่าวทะนุถนอมเจ้าสาวผู้ถูกเลือก.
Mantra 3
अधि द्वयोरदधा उक्थ्यं वचो यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः । असंयत्तो व्रते ते क्षेति पुष्यति भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते ॥
เหนือพลังทั้งสองอันสมดุลนั้น ท่านได้ตั้งวาจาศักดิ์สิทธิ์อันควรแก่บทสรรเสริญ—ทัพพีคู่แฝดผู้รับใช้และบูชา. ในกฎแห่งการกระทำ (วรตะ) ของท่านซึ่งไม่ถูกผูกมัด พลังอันเป็นมงคลสถิตและเพิ่มพูนเพื่อยัชมานะผู้คั้นโสมะ.
Mantra 4
आदङ्गिराः प्रथमं दधिरे वय इद्धाग्नयः शम्या ये सुकृत्यया । सर्वं पणेः समविन्दन्त भोजनमश्वावन्तं गोमन्तमा पशुं नरः ॥
แล้วเหล่าอังคิรัสได้สถาปนาความอุดมแห่งชีวิตเป็นครั้งแรก; ด้วยฝีมืออันชอบธรรม (สุกริตยา) พวกเขาเป็นดั่งไฟที่ถูกจุดให้ลุกโชน. เหล่านรชนได้ชนะเอาความบริบูรณ์แห่งโภคะทั้งสิ้นจากปณิ—มั่งคั่งด้วยม้า มั่งคั่งด้วยโคแห่งแสง (รัศมี) และความเพิ่มพูนแห่งฝูงสัตว์เพื่อผู้แสวงหา.
Mantra 5
यज्ञैरथर्वा प्रथमः पथस्तते ततः सूर्यो व्रतपा वेन आजनि । आ गा आजदुशना काव्यः सचा यमस्य जातममृतं यजामहे ॥
ด้วยยัญพิธี อถรรวันได้ขึงขยายหนทางเป็นปฐม; แล้วสุริยะผู้พิทักษ์กฎ (วรตะ) ก็อุบัติเป็นฤๅษีผู้เห็น (เวนะ). พร้อมกับท่านนั้น อุศนา กาวยะขับเคลื่อนรัศมีมา; เราบูชายัญแด่อมฤตะ—ผู้ไม่ตาย—ซึ่งบังเกิดในแดนแห่งยมะ.
Mantra 6
बर्हिर्वा यत्स्वपत्याय वृज्यतेऽर्को वा श्लोकमाघोषते दिवि । ग्रावा यत्र वदति कारुरुक्थ्यस्तस्येदिन्द्रो अभिपित्वेषु रण्यति ॥
ณ ที่ซึ่งปูที่นั่งหญ้าศักดิ์สิทธิ์ (barhis) เพื่อให้ได้บุตรผู้สืบสกุลโดยแท้ หรือที่ซึ่งบทสวดก้องกังวานขึ้นไปในสวรรค์; ณ ที่ซึ่งศิลาบีบโสม (grāvan) เปล่งวาจา และกวีผู้มีแรงดลใจขับสรรเสริญ (uktha)—ที่นั่นเอง อินทราทรงปีติยินดีท่ามกลางความสำเร็จอันใกล้ชิดและสมบูรณ์พร้อม.
Frequently Asked Questions
That prosperity and strength come when a person is supported by Indra and performs the rite rightly—abundance then ‘flows’ like waters filling a river.
It points to an older myth where hidden wealth and light are recovered from hoarders (Pani). This serves as a model for how divine power and right effort release what is blocked.
A Soma sacrifice: barhis is spread, chants resound, Soma is pressed with stones, and the inspired priest sings. The hymn says Indra especially delights in that worship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.