Rig Veda Sukta 65
Mandala 1Sukta 6510 Mantras

Sukta 65

Sukta 1.65

Rishi

Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.65)

Devata

Agni (probable; RV 1.65 is an Agni hymn in the standard Anukramaṇī tradition)

Chandas

Gāyatrī/Anuṣṭubh uncertain from single pāda excerpt; full hymn needed for secure meter

ฤคเวท 1.65 สรรเสริญอัคนีว่าเป็นเปลวไฟที่ซ่อนเร้นแต่ก็สืบค้นพบได้—ถูกตามรอยดุจเหยื่อในถ้ำ—ผู้ถูกเทียมด้วยบทสวดและนำเครื่องบูชาไปสู่เหล่าเทพ บทสรรเสริญนี้เฉลิมฉลองแรงพุ่งทะยานที่ต้านไม่อยู่ของท่าน (ดุจม้าที่ถูกปล่อย หรือดุจสายน้ำที่เอ่อล้น) และพรรณนาท่านว่าเป็นผู้รู้ผู้ส่องไกล “ผู้บังเกิดจากฤตะ” นำการบูชาจากความมืดเร้นไปสู่ระเบียบอันรุ่งเรืองสว่างไสว

Mantras

Mantra 1

पश्वा न तायुं गुहा चतन्तं नमो युजानं नमो वहन्तम् ॥

ดุจสัตว์ติดตามรอยเหยื่อที่ซ่อนอยู่ในถ้ำลับ เขาเคลื่อนไปแสวงหา; แด่ผู้ผูกเทียม (พลังทั้งหลาย) และแด่ผู้แบก (เครื่องบูชาและความปรารถนา) เรานำความนอบน้อมบูชามาถวาย

Mantra 2

सजोषा धीराः पदैरनु ग्मन्नुप त्वा सीदन्विश्वे यजत्राः ॥

เหล่าฤษีผู้มั่นคงพร้อมเพรียงกัน ติดตามรอยก้าวแล้วเข้ามาใกล้; บรรดาผู้ควรแก่ยัญพิธีทั้งปวงนั่งชิดท่าน—ชุมนุมรอบเปลวไฟแห่งเจตจำนงอันรู้ตื่น

Mantra 3

ऋतस्य देवा अनु व्रता गुर्भुवत्परिष्टिर्द्यौर्न भूम ॥

เหล่าเทพดำเนินตามวรตะแห่ง Ṛta (ระเบียบ-สัจธรรมจักรวาล); ระเบียบอันโอบล้อมของท่านทั้งหลายบังเกิด—ดุจฟ้าและดิน—เป็นขอบเขตอันมั่นคง ค้ำจุนโลกแห่งการก่อเกิดของเรา

Mantra 4

वर्धन्तीमापः पन्वा सुशिश्विमृतस्य योना गर्भे सुजातम् ॥

หมู่น้ำทั้งหลายพองตัวขึ้นแล้วเพิ่มพูนเขา—ผู้เจริญงอกงามดี ผู้บังเกิดดีในครรภ์ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่ง Ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรม/สัจจะจักรวาล). จากเปลอันเร้นลับของสัจจะ-ระเบียบ พลังทิพย์ผุดขึ้นและได้รับการหล่อเลี้ยง.

Mantra 5

पुष्टिर्न रण्वा क्षितिर्न पृथ्वी गिरिर्न भुज्म क्षोदो न शम्भु ॥

เขาเป็นดุจโภชนาการที่ชื่นใจ ดุจฐานรากกว้างใหญ่ประหนึ่งแผ่นดิน; ดุจมวลภูผา และดุจกระแสน้ำเชี่ยวที่นำความเกื้อกูล—ดังนี้พลังทิพย์ตั้งมั่น ค้ำจุนและอำนวยพร.

Mantra 6

अत्यो नाज्मन्त्सर्गप्रतक्तः सिन्धुर्न क्षोदः क ईं वराते ॥

ดุจม้าเร็วที่ถูกปล่อยลงสู่ทางวิ่ง ดุจกระแสแม่น้ำยามน้ำหลากที่ถาโถม—เมื่อเปลวไฟทิพย์พุ่งออกไป ใครเล่าจะยับยั้งเขาได้?

Mantra 7

जामिः सिन्धूनां भ्रातेव स्वस्रामिभ्यान्न राजा वनान्यत्ति ॥

ผู้เป็นญาติแห่งสายน้ำทั้งหลาย ดุจพี่ต่อ น้องสาว เขาเคลื่อนไปท่ามกลางผู้ทรงพลัง; ดุจราชาเขายึดครองพงไพร—อัคนี (Agni) ผู้เป็นเจ้า ผู้ทวงรับความงอกงามแห่งแผ่นดินเพื่อการงาน.

Mantra 8

यद्वातजूतो वना व्यस्थादग्निर्ह दाति रोमा पृथिव्याः ॥

เมื่อเขาถูกลมขับดันให้แผ่ไปทั่วพงไพร อัคนีแท้จริงทำให้ขนของแผ่นดินลุกชัน—ปลุกธรรมชาติแห่งผิวโลกให้สั่นสะท้านตอบรับ.

Mantra 9

श्वसित्यप्सु हंसो न सीदन्क्रत्वा चेतिष्ठो विशामुषर्भुत् ॥

เขาหายใจอยู่ในสายน้ำ ดุจหงส์ที่ลงนั่ง ณ ที่นั้น; ด้วยเจตจำนงอันรู้จำแนก (kratu) เขาตื่นรู้อย่างยิ่ง—เป็นผู้นำรุ่งอรุณมาสู่หมู่ชน.

Mantra 10

सोमो न वेधा ऋतप्रजातः पशुर्न शिश्वा विभुर्दूरेभाः ॥

ดุจโสมะ (Soma) ผู้รู้และผู้ก่อรูป ผู้บังเกิดจากระเบียบแห่งสัจจะ (ṛta); ดุจสัตว์น้อยผู้เยาว์ ผู้มีภาวะกว้างไกล เขาส่องประกายจากแดนอันไกลโพ้น—อัคนี (Agni) พลังอันแผ่ไกลของ ṛta.

Frequently Asked Questions

The hymn primarily praises Agni, the sacred fire, as the priest and messenger who carries offerings and prayers from humans to the gods.

It points to Agni’s secret presence—fire latent in wood and also the inner flame of insight—something that must be sought, awakened, and honored through right effort and ritual.

Kindle and honor the divine flame so it can gather your energies, carry your intention upward, and align your actions with ṛta (truth-order), moving forward without obstruction.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App