
Sukta 1.60
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 1.60)
Agni (with Mātariśvan in narrative role)
Triṣṭubh
บทสวดตรีษฏุภสั้น ๆ นี้สรรเสริญอัคนีว่าเป็น “สัญญาณอันรุ่งเรืองของที่ประชุม” และเป็นทูตผู้ว่องไว ผู้ซึ่งการกระทำทำให้พิธีบูชาเกิดผลฉับพลัน ระลึกถึงตำนานที่มาตริศวานนำอัคนีมามอบแก่ภฤคุ และเชื่อมของขวัญดึกดำบรรพ์นั้นเข้ากับการที่มนุษย์จุดอัคนีซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทั้งจากดวงใจและจากพื้นพิธีกรรม บทสวดลงท้ายด้วยถ้อยประกาศของกวีว่าอัคนีเป็นเจ้าแห่งทรัพย์สมบัติ และคำอธิษฐานยามอรุณให้เสด็จมาโดยเร็วและให้แสงสว่างภายใน
Mantra 1
वह्निं यशसं विदथस्य केतुं सुप्राव्यं दूतं सद्योअर्थम् । द्विजन्मानं रयिमिव प्रशस्तं रातिं भरद्भृगवे मातरिश्वा ॥
มาตริศวานนำของประทานมาสู่ภฤคุ—ผู้แบกพาอันรุ่งเรือง ผู้เป็นสัญญาณแห่งสภา ทูตผู้ก้าวหน้าอย่างงาม ผู้บรรลุผลฉับพลัน. อัคนีผู้เกิดสองครา ได้รับสรรเสริญดุจความมั่งคั่งแห่งทรัพย์ และเป็นทานอันประเสริฐ.
Mantra 2
अस्य शासुरुभयासः सचन्ते हविष्मन्त उशिजो ये च मर्ताः । दिवश्चित्पूर्वो न्यसादि होतापृच्छ्यो विश्पतिर्विक्षु वेधाः ॥
ตามบัญญัติของท่าน ทั้งสองหมู่ย่อมแนบชิดร่วมกัน—ผู้ถือเครื่องบูชา เหล่าผู้จุดไฟด้วยความเร่าร้อน (uśij) และเหล่ามนุษย์ผู้มรรตยะด้วย. โหตฤ (Hotar) ผู้เก่าแก่แม้แต่จากสวรรค์ ได้เข้าประทับนั่งแล้ว—ผู้ถูกถามได้ ผู้ให้คำปรึกษาได้ เป็นเจ้าแห่งตระกูลท่ามกลางหมู่ชน เป็นผู้จัดวางด้วยปรีชาญาณ.
Mantra 3
तं नव्यसी हृद आ जायमानमस्मत्सुकीर्तिर्मधुजिह्वमश्याः । यमृत्विजो वृजने मानुषासः प्रयस्वन्त आयवो जीजनन्त ॥
ขอให้กิตติคุณอันดีงามซึ่งใหม่อยู่เสมอของเรา—บังเกิดจากดวงใจ—ไปถึงท่าน ผู้มีลิ้นหวานดุจน้ำผึ้ง. ผู้ซึ่งเหล่าฤตวิช (ṛtvij) มนุษย์ในลานกว้าง ด้วยความเพียรแห่งงาน ได้ให้กำเนิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า.
Mantra 4
उशिक्पावको वसुर्मानुषेषु वरेण्यो होताधायि विक्षु । दमूना गृहपतिर्दम आँ अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणाम् ॥
เปลวไฟอันเร่าร้อน ผู้ถูกชำระให้บริสุทธิ์และส่องสว่าง เป็นทรัพย์แท้ท่ามกลางมนุษย์; เป็นโหตฤ (Hotar) ผู้ควรเลือกสรร ถูกสถาปนาไว้ในหมู่ตระกูล. ในฐานะผู้อาศัยในเรือน เจ้าแห่งเรือน อัคนี (Agni) เข้าสู่ความตั้งมั่นแห่งเราของเรา และเป็นเจ้าแห่งความอุดม (rayi) ทั้งหลาย เป็นผู้พิทักษ์ทรัพย์ภายในทั้งปวง.
Mantra 5
तं त्वा वयं पतिमग्ने रयीणां प्र शंसामो मतिभिर्गोतमासः । आशुं न वाजम्भरं मर्जयन्तः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
โอ อัคนี ผู้เป็นเจ้าแห่งความอุดมทั้งปวง พวกเรา—เหล่าโคตมะ—สรรเสริญท่านด้วยความคิดที่ตื่นรู้ เราขัดเกลาและชำระ (เครื่องบูชาและถ้อยคำ) ดุจผู้หอบหิ้วพลังอันรวดเร็ว ขอท่านผู้มั่งคั่งด้วยฤทธิ์แห่งปัญญา จงมาถึงโดยฉับไว ณ ยามอรุณแรก—เมื่อแสงสว่างเริ่มเปิดออก
It recalls Mātariśvan bringing Agni as a divine gift to the Bhṛgus, and connects that ancient event to the daily act of kindling Agni in the ritual.
Because Agni has a cosmic birth (as divine fire/light) and a repeated human birth when priests kindle him again in the ritual fire.
It points to inner intention and inspired speech: Agni is not only a physical flame but also the awakened fire of will and insight arising from the heart during worship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.