Rig Veda 1.162.20 — Mandala 1, Sukta 162, Mantra 20
Sukta 1.162
Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Aśva (offered force) with Agni/transformative heat implicitly; moral-ritual guardianship of ṛta
Chandas: Triṣṭubh (verse-level verification recommended)
Samhita Patha (Devanagari)
मा त्वा तपत्प्रिय आत्मापियन्तं मा स्वधितिस्तन्व आ तिष्ठिपत्ते । मा ते गृध्नुरविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्यसिना मिथू कः ॥
Transliteration
mā tvā tapat priyá ātmā́pi-yántaṃ mā svá-dhitís tanvà ā́ tiṣṭhipat te | mā te gṛdhnúr avi-śastā́ti-hāya chidrā́ gā́trāṇy asínā mithū́ kaḥ ||
Translation
ขออย่าให้ตัวตนอันเป็นที่รักยิ่งภายในของท่าน ซึ่งกำลังเข้าใกล้ ถูกเผาไหม้เลย; ขออย่าให้ขวานตั้งทับลงบนกายของท่าน. ขออย่าให้ผู้ตัดที่โลภและไร้ชำนาญ ล่วงเกินแล้วฟันผิดด้วยคมมีด ทำให้อวัยวะของท่านแตกพรุน มีช่องโหว่ทั่วกาย.
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तपत्may (it) burn / scorch
तपत्:
—
TypeVerb
Rootतप् (तपँ दाहे)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
आत्माself; vital being
आत्मा:
Kartā (apposition to प्रियः)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
अपियन्तम्approaching; coming near
अपियन्तम्:
Karma (of तपत्)
TypeParticiple
Rootअपि-यम् (यम् उपरमे/गत्यर्थे; उपसर्ग अपि) → अपियन्त् (वर्तमान कृदन्त)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
स्वधितिःaxe; hatchet
स्वधितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्वधिति (प्रातिपदिक)
तन्वःof (your) body
तन्वः:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक) / तन्व्- (वैदिक रूप)
आtowards; onto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
तिष्ठिपत्may (it) stand upon / press upon
तिष्ठिपत्:
—
TypeVerb
Rootस्था (ष्ठा गतिनिवृत्तौ) → तिष्ठि- (वैदिक परस्मैपद-आदेश)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृध्नुःgreedy; ravenous
गृध्नुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootगृध्नु (प्रातिपदिक; from √गृध् ‘to be greedy’)
अविशः(like) a sheep (or sheepfold); harmless one
अविशः:
Kartā (apposition/descriptor)
TypeNoun
Rootअवि-श (प्रातिपदिक) / अविश् (वैदिक) ‘sheepfold; sheep’
तातिहायlying in wait; assailing
तातिहाय:
Kartā (qualifier of गृध्नुः)
TypeAdjective
Rootतातिहाय (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण, ‘lying in wait/attacking’)
छिद्राःpierced; with holes
छिद्राः:
Karma (of कः/करोतु implied)
TypeAdjective
Rootछिद्र (प्रातिपदिक)
गात्राणिlimbs; body-parts
गात्राणि:
Karma (things affected)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
असिनाwith a sword
असिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
मिथूwrongly; in confusion; mutually
मिथू:
—
TypeIndeclinable
Rootमिथु (अव्यय)
कःwho? (lest anyone)
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.