Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

तस्मैदृढतनुःक्रुद्धोहताश्वायविभीषणः ।।।।वज्रस्पर्शसमान् पञ्चससर्जोरसिसायकान् ।

tasmai dṛḍhatanur kruddho hatāśvāya vibhīṣaṇaḥ | vajrasparśasamān pañca sasarja urasi sāyakān ||

แล้ววิภีษณะผู้มีกายแกร่ง โกรธแค้นอินทรชิตผู้สังหารม้า ก็ยิงศรห้าดอกใส่อกของเขา แต่ละดอกกระทบประหนึ่งสายฟ้า (วัชระ)

तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्
दृढतनुःstrong-bodied
दृढतनुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृढ + तनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः: दृढा तनुः यस्य
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
हताश्वायto the one whose horses were slain
हताश्वाय:
सम्प्रदान (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootहताश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (4th/Dative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः: हताः अश्वाः यस्य
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वज्रस्पर्शसमान्like thunderbolt-impact
वज्रस्पर्शसमान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवज्र + स्पर्श + समान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः: वज्रस्य स्पर्श इव (touch/impact like a thunderbolt)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; (अव्ययवत्) द्वितीया-बहुवचनार्थे प्रयुक्तम्
ससर्जdischarged / hurled
ससर्ज:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
उरसिon the chest
उरसि:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
सायकान्arrows
सायकान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

Vibheeshana of strong body, pierced five arrows like thunderbolt in impact into the chest of Indrajith.

V
Vibhīṣaṇa
I
Indrajit
A
arrows

FAQs

It underscores determined defense of a Dharmic alliance: Vibhīṣaṇa answers aggression firmly. The text also cautions that anger should not eclipse discernment, even in justified battle.

Vibhīṣaṇa retaliates by striking Indrajit in the chest with a powerful volley.

Fortitude and martial competence—capacity to counterattack decisively under pressure.