Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

इन्द्रजित्–लक्ष्मण संवादः तथा युद्धप्रवृत्तिः

Indrajit and Lakshmana: War-Boasts, Rebuke, and the Clash

विशस्तकवचंभूमौव्यपविद्धशराससनम् ।।।।हृतोत्तमाङ्गंसौमित्रत्वामद्यनिहतंमया ।

viśasta-kavacaṁ bhūmau vyapaviddha-śarāsanam |

hṛtottamāṅgaṁ saumitre tvām adya nihataṁ mayā ||

ดูก่อนเสาวมิตรี วันนี้พระรามจะเห็นเจ้าถูกข้าสังหาร นอนอยู่บนพื้น เกราะแตกกระจาย คันธนูหลุดมือ และศีรษะขาดกระเด็น

विशस्तकवचम्with armor broken/loosened
विशस्तकवचम्:
Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशस्त-कवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (विशस्तं कवचं यस्य/यत्) — here as descriptive of 'त्वाम्'
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
व्यपविद्धशरासनम्with bow cast away
व्यपविद्धशरासनम्:
Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यपविद्ध-शरासन (प्रातिपदिक; व्यप-√विध्/√विध्? (धातु) + क्त + शरासन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-कृदन्त + तत्पुरुषः (व्यपविद्धं शरासनं यस्य/यत्)
हृतोत्तमाङ्गम्with head removed
हृतोत्तमाङ्गम्:
Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृत-उत्तमाङ्ग (प्रातिपदिक; √हृ (धातु) + क्त + उत्तमाङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-कृदन्त; तत्पुरुषः (हृतम् उत्तमाङ्गम् यस्य/यत्)
सौमित्रO Saumitra (Lakshmana)
सौमित्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अद्यtoday
अद्य:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
निहतम्slain
निहतम्:
Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिहत (प्रातिपदिक; नि-√हन् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-कृदन्त
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन

"Saumithri, he (Rama) will see you struck by me fallen on the ground, shield broken and fallen down, bow thrown down and trunk with severed head."

I
Indrajit
L
Lakshmana (Saumitri)
R
Rama (implied as witness)
A
armor (kavaca)
B
bow (śarāsana)

FAQs

The verse shows the escalation of adharma through dehumanizing threats and triumphal fantasies. Ramayana ethics condemns gloating over violence; righteous conduct requires humility and proportionality even amid conflict.

Indrajit continues his taunt, painting a graphic image of Lakṣmaṇa’s defeat and death.

By contrast, it underscores the Ramayana ideal of maryādā (decorum): a warrior’s greatness is measured not only by victory but by disciplined speech and conduct.