Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

इन्द्रजित्–लक्ष्मण संवादः तथा युद्धप्रवृत्तिः

Indrajit and Lakshmana: War-Boasts, Rebuke, and the Clash

तच्छ्रुत्वाराक्षसेन्द्रस्यगर्जितंलक्ष्मणस्तदा ।।।।अभीतवदनःक्रुद्धोरावणिंवाक्यमब्रवीत् ।

tac chrutvā rākṣasendrasya garjitaṃ lakṣmaṇas tadā | abhītavadanaḥ kruddho rāvaṇiṃ vākyam abravīt || 6.88.12 ||

ครั้นได้ยินเสียงคำรามของจอมแห่งรากษส ลักษมณะผู้มีสีหน้าไม่หวาดหวั่น ก็โกรธจัดและกล่าวตอบราวณิ

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) — ‘having heard’
राक्षसेन्द्रस्यof the lord of rakshasas
राक्षसेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrākṣasa + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राक्षसानाम् इन्द्रः)
गर्जितम्roar/boast
गर्जितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgarjita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √garj (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘roaring/boast’
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
अभीतवदनःfearless-faced
अभीतवदनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootabhīta + vadana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (अभीतं वदनं यस्य)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkruddha (कृदन्त-प्रातिपदिक; √krudh (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
रावणिम्Ravani (Indrajit)
रावणिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāvaṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्words/speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

On hearing Indrajith's words, Lakshmana spoke these words in anger with fearless countenance.

L
Lakshmana
I
Indrajit (Ravani)

FAQs

Dharma is shown as steadiness under intimidation: one should respond without fear, yet remain anchored in right conduct rather than being driven by rage.

After Indrajit’s threatening words, Lakṣmaṇa prepares to reply, maintaining fearlessness.

Fearlessness (abhaya) in the face of hostile threats.