Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

तांशिलांतुप्रचिक्षेपराक्षसायमहाबलः ।बिभेदतांशिलांकुम्भःप्रसन्नैःपञ्चभिश्शरैः ।।।।

tāṃ śilāṃ tu pracikṣepa rākṣasāya mahābalaḥ |

bibheda tāṃ śilāṃ kumbhaḥ prasannaiḥ pañcabhiḥ śaraiḥ ||

ไมนทร์ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ขว้างศิลานั้นใส่รากษส แต่กุมภะกลับยิงศรคมกล้าห้าดอก แยกศิลาออกเป็นเสี่ยงๆ

ताम्that
ताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
शिलाम्rock
शिलाम्:
कर्म (Karma/Object of प्रचिक्षेप)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut
तु:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
प्रचिक्षेपhurled
प्रचिक्षेप:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootप्र + क्षिप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
राक्षस-आयat the rākṣasa
राक्षस-आय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient/target)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
महाबलःmighty
महाबलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (‘महान् बलः यस्य’)
बिभेदsplit
बिभेद:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ताम्that
ताम्:
कर्म (Karma/Object of बिभेद)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शिलाम्rock
शिलाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुम्भःKumbha
कुम्भः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिवाचक
प्रसन्नैःkeen / sharp
प्रसन्नैः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of शरैः)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (here: ‘sharp/true/clean’)
पञ्चभिःwith five
पञ्चभिः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of शरैः)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; संख्यावाचक
शरैःarrows
शरैः:
करण (Karaṇa/Instrument of बिभेद)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन

The mighty Vanara (Mainda) for his part hurled the rock to crush the Rakshasa. Kumbha attacked him with five sharp arrows and rock got broken.

M
Mainda
K
Kumbha
R
Rākṣasa (Kumbha)

FAQs

Dharma is reflected as disciplined warfare (yuddha-nīti): force is met with measured skill, showing how combat in the epic is also a test of mastery and restraint.

Mainda attacks Kumbha by throwing a boulder, and Kumbha counters by shattering it mid-flight with five arrows.

Alertness and precision—Kumbha’s capacity to neutralize a heavy projectile through focused archery.