Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

हरिपादविनिर्भग्नोनिषसाद स पर्वतः ।न शशाकतदात्मानंसोढुंभृशनिपीडितः ।।6.74.37।।

hari-pāda-vinirbhagno niṣasāda sa parvataḥ | na śaśāka tadātmānaṃ soḍhuṃ bhṛśa-nipīḍitaḥ ||6.74.37||

เมื่อถูกฝ่าเท้าวานรกดบด ภูเขานั้นก็ทรุดจมลง ถูกกดทับอย่างหนักยิ่ง จนไม่อาจทานทนสภาพของตนได้

हरि-पाद-विनिर्भग्नःbroken by the monkey's feet
हरि-पाद-विनिर्भग्नः:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootहरि (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + विनिर्भग्न (कृदन्त; √भञ्ज् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (parvataḥ)
निषसादsank down/sat down
निषसाद:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी; उपसर्ग: नि-
सःthat
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
पर्वतःmountain
पर्वतः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
शशाकwas able
शशाक:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
आत्मानम्himself/its own self
आत्मानम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सोढुम्to endure
सोढुम्:
प्रयोजन/अनन्तरक्रिया (infinitival complement)
TypeVerb
Root√सह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), परस्मैपदी; अर्थ: सहनम् (to endure)
भृशम्greatly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb of degree)
निपीडितःpressed/crushed
निपीडितः:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिपीडित (कृदन्त; √पीड् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; विशेषण (parvataḥ)

Trodden by the feet of Hanuman that mountain pressed forcibly by himself could not bear his strength.

H
Hanumān
M
Mountain (parvata)

FAQs

Even overwhelming force is contextualized by purpose: the epic highlights power’s magnitude while keeping the narrative aim—saving lives—central.

As Hanumān prepares to leap, his pressure causes the mountain to sink and strain.

Irresistible energy harnessed for duty—Hanumān’s momentum signals decisive action.