Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

एवमुक्तस्तुधर्मज्ञःप्रत्युवाचविभीषणः ।समुद्रंराघवोराजाशरणंगन्तुमर्हति ।।6.19.30।।

evam uktaḥ tu dharmajñaḥ pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ | samudraṃ rāghavo rājā śaraṇaṃ gantum arhati ||6.19.30||

ครั้นถูกกล่าวดังนั้น วิภีษณะผู้รู้ธรรมจึงทูลตอบว่า “พระราชาราฆวะพึงเสด็จไปยังมหาสมุทร แล้วทรงขอที่พึ่งและวิงวอนต่อท่านเถิด”

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Karta-anvaya (कर्तरि विशेषणम्)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विभीषणः’ इति विशेषणम्
तुthen / indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
धर्मज्ञःknower of dharma
धर्मज्ञः:
Karta-anvaya (कर्तरि विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मं जानाति), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विभीषणः’ इति विशेषणम्
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समुद्रम्to the ocean
समुद्रम्:
Gati/Karma (गतिकर्म)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/गति-कर्म), एकवचन
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’ इत्यस्य विशेषणम्
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; ‘शरणं गन्तुम्’ = to seek refuge
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), अर्थ: ‘to go’
अर्हतिought (to)
अर्हति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थ: ‘ought/should’

(Hanuman) having asked so, righteous Vibheeshana said, "O king Raghava! We ought to go and seek refuge from the god of the ocean."

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāghava (Rāma)
O
Ocean (Samudra)

FAQs

Dharma favors seeking rightful permission and harmonizing with natural/cosmic powers rather than forcing outcomes through mere might.

Asked how to cross the sea, Vibhīṣaṇa advises that Rāma should approach the Ocean respectfully and seek its cooperation.

Vibhīṣaṇa’s dharma-jñāna (ethical discernment) and counsel grounded in restraint and legitimacy.