Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

उपायंनाधिगच्छामोयथानदनदीपतिम् ।तरामतरसासर्वेससैन्यावरुणालयम् ।।6.19.29।।

upāyaṃ nādhigacchāmo yathā nadanadīpatim | tarāma tarasā sarve sa-sainyā varuṇālayam ||6.19.29||

เราไม่อาจพบอุบายใด ที่จะทำให้พวกเราทั้งหมดพร้อมกองทัพ ข้ามที่สถิตแห่งพระวรุณ—ผู้เป็นเจ้าแห่งสายน้ำและลำธาร—ได้โดยรวดเร็ว

उपायम्a means / strategy
उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अधिगच्छामःwe find / obtain
अधिगच्छामः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + गम् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
यथाhow / in what way
यथा:
Upamā/Prakāra (उपमा/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानवाचक-अव्यय (as/how)
नदनदीपतिम्lord of rivers and streams (the sea)
नदनदीपतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनद (प्रातिपदिक) + नदी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नदानां नदीनाṃ च पतिः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समुद्रस्य विशेषणम्
तरामlet us cross
तराम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ्-प्राय (hortative), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तरसाwith force / swiftly
तरसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे: ‘बलात्/वेगेन’
सर्वेall (of us)
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ससैन्याःtogether with the army
ससैन्याः:
Karta-anvaya (कर्तरि विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गवत्) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सैन्येन सह), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सर्वे’ इति विशेषणम्
वरुणालयम्the ocean
वरुणालयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वरुणस्य आलयः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

"What strategy should we adopt to cross this abode of Varuna, the Lord of rivers and streams with the entire army of Vanaras?" (Hanuman and Sugriva asked Vibheeshana).

H
Hanūmān
S
Sugrīva
V
Vibhīṣaṇa
V
Varuṇa
O
Ocean

FAQs

Dharma supports honesty about limitations and seeking guidance; acknowledging uncertainty is part of responsible leadership.

The leaders confess they have not found a workable method to cross the sea with the entire host.

Intellectual humility and collaborative decision-making.