Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

अथाब्रवीद् हनूमांश्चसुग्रीवश्चविभीषणम् ।कथंसागरमक्षोभ्यंतरामवरुणालयम् ।।6.19.28।।सैन्यैःपरिवृतास्सर्वेवानराणांमहौजसाम् ।

athābravīd hanūmāṃś ca sugrīvaś ca vibhīṣaṇam | kathaṃ sāgaram akṣobhyaṃ tarāma varuṇālayam ||6.19.28|| sainyaiḥ parivṛtāḥ sarve vānarāṇāṃ mahaujasām |

แล้วหนุมานกับสุครีพกล่าวแก่วิภีษณะ ท่ามกลางกองทัพวานรผู้ทรงพลังที่รายล้อมว่า “เราจะข้ามมหาสมุทรอันไม่หวั่นไหวนี้—ที่สถิตแห่งพระวรุณ—ได้อย่างไร?”

अथthen
अथ:
Kāla-sambandha (कालसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक-अव्यय (adverb: then)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हनूमान्Hanuman
हनूमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
विभीषणम्to Vibhishana
विभीषणम्:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Praśna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
सागरम्the ocean
सागरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अक्षोभ्यम्unshakable
अक्षोभ्यम्:
Karma-anvaya (कर्मणि विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअक्षोभ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सागरम्’ इति विशेषणम्
तरामshall we cross / let us cross
तराम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ) वा विधिलिङ्-प्राय (hortative sense), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; अर्थ: ‘let us cross’
वरुणालयम्Varuna's abode (the sea)
वरुणालयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वरुणस्य आलयः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सागरम्’ इत्यस्य पर्याय-विशेषणम्
सैन्यैःwith armies
सैन्यैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन
परिवृताःsurrounded
परिवृताः:
Karta-anvaya (कर्तरि विशेषणम्)
TypeVerb
Rootपरि + वृत् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सर्वे’ इत्यस्य सह; अर्थ: surrounded
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वानराणाम्of the vanaras
वानराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
महौजसाम्of the very mighty
महौजसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (महत् ओजः येषां ते), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘वानराणाम्’ इति विशेषणम्

Hanuman and Sugriva enquired of Vibheeshana as to how to cross this ocean that is imperturbable along with the entire lot of energetic Vanara army.

H
Hanūmān
S
Sugrīva
V
Vibhīṣaṇa
O
Ocean (Sāgara/Samudra)
V
Varuṇa
V
Vānara army

FAQs

Dharma includes prudent deliberation: leaders seek wise counsel before undertaking actions affecting the whole community.

With Laṅkā across the sea, the leaders ask Vibhīṣaṇa for a viable means to cross the ocean with the full army.

Hanūmān and Sugrīva’s practical wisdom—humility to consult and plan rather than act rashly.