Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

सीताविलापः रावणनिन्दा च

Sita’s Lament and Condemnation of Ravana

किं कर्तुं शक्यमेवं हि यज्जवेनैव धावसि।मुहूर्तमपि तिष्ठस्व न जीवन्प्रतियास्यसि।।3.53.10।।

kiṃ kartuṃ śakyam evaṃ hi yaj javenaiva dhāvasi |

muhūrtam api tiṣṭhasva na jīvan pratiyāsyasi || 3.53.10 ||

เมื่อเจ้าหนีไปด้วยความเร็วเช่นนี้ จะทำสิ่งใดได้เล่า? จงหยุดแม้เพียงชั่วขณะ—เจ้าจะมิได้กลับมาโดยมีชีวิต

किम्what
किम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Interrogative pronoun), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; here ‘what?’
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (Infinitive): ‘to do’
शक्यम्possible
शक्यम्:
क्रिया-विशेषण/विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective: ‘possible’
एवम्thus; in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb: manner)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (Particle)
यत्since
यत्:
सम्बन्ध (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (Causal/relative particle: ‘since/that’)
जवेनwith speed
जवेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
एवindeed; just
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (Emphatic particle)
धावसिyou are running
धावसि:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√धाव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद: ‘you run’
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
काल (Time extent/काल)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative; duration/कालाधिकरण), एकवचन
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (Particle: even)
तिष्ठस्वstay
तिष्ठस्व:
क्रिया (Imperative/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद: ‘stand/stay!’
not
:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (Negation)
जीवन्alive
जीवन्:
क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; used adverbially: ‘alive’
प्रतियास्यसिyou will return
प्रतियास्यसि:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-√या (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद: ‘you will go back/return’

Tarry a little, you will not go back with life. What can be done now since you are running away so swiftly?

S
Sītā
R
Rāvaṇa

FAQs

Speaking truth to wrongdoing: Sītā declares the moral consequence of adharma—unrighteous violence leads to ruin.

While being carried away, Sītā directly warns Rāvaṇa that his act will end in his death.

Moral courage and satya: even powerless, Sītā speaks firmly and truthfully against injustice.