Previous Verse
Next Verse

Shloka 97

Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

या गतिर्योगयुक्तस्य सात्विकस्य मनीषिणः । सा गेतिस्त्यजतः प्राणान् गंगायां तु शरीरिणः ॥ ९७ ॥

yā gatiryogayuktasya sātvikasya manīṣiṇaḥ | sā getistyajataḥ prāṇān gaṃgāyāṃ tu śarīriṇaḥ || 97 ||

คติอันสูงสุดที่ผู้รู้ผู้เป็นสาตตวิกตั้งมั่นในโยคะบรรลุได้ คตินั้นเองย่อมเป็นของผู้มีร่างกายที่สละลมหายใจ ณ ฝั่งแม่น้ำคงคา

याwhich
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः सापेक्ष-सर्वनाम
गतिःstate/goal, course
गतिः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
योग-युक्तस्यof one united with yoga
योग-युक्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootयोग (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (तृतीया-तत्पुरुषः: योगेन युक्तः); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; विशेषणम् (of manīṣiṇaḥ)
सात्विकस्यof the sāttvika (pure) one
सात्विकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसात्त्विक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
मनीषिणःof the wise person
मनीषिणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
साthat (same)
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अन्वादेशः
गतिःstate/goal
गतिः:
Karta (कर्ता/Predicate noun)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (पाठे ‘गेतिः’ इति अशुद्ध/भेदपाठः सम्भवः)
त्यजतःof (one) giving up
त्यजतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्तः वर्तमान-कृदन्तः (Present active participle); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘शरीरिणः’ इत्यस्य विशेषणम्
प्राणान्life-breaths
प्राणान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
गङ्गायाम्in the Ganga
गङ्गायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्ययम् (particle: but/indeed)
शरीरिणःof the embodied being
शरीरिणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

Suta (narrating Narada Purana discourse on Gaṅgā Mahatmya)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_journey":"Establishes the lofty ideal of yogic attainment, then evokes wonder by equating it with the Gaṅgā-bank death of an ordinary embodied being."}

G
Ganga

FAQs

It equates the liberating outcome of perfected sāttvic Yoga with the merit of relinquishing one’s life at the Gaṅgā, emphasizing Gaṅgā as a powerful tīrtha that grants mokṣa-gati.

By glorifying Gaṅgā as a sacred embodiment of divine grace, it implies that surrendering oneself at a holy tīrtha—often approached with faith, worship, and remembrance—can lead to the same highest end sought by advanced spiritual disciplines.

No specific Vedāṅga technique is taught; the practical takeaway is tīrtha-sevā and dharma of pilgrimage—choosing sacred places like Gaṅgā for rites (snāna, dāna, japa) and end-of-life remembrance practices associated with mokṣa.