Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 64
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
क्रियावृत्तौ पंचकृत्वो द्विस्रिर्बहुश इत्यपि । द्वितयं त्रितपं चापि संख्यायां हि द्वयं त्रयम् ॥ ६४ ॥
kriyāvṛttau paṃcakṛtvo dvisrirbahuśa ityapi | dvitayaṃ tritapaṃ cāpi saṃkhyāyāṃ hi dvayaṃ trayam || 64 ||
ในบริบทแห่งการกระทำ ใช้คำว่า ‘ห้าครั้ง’, ‘สองหรือสามครั้ง’ และ ‘หลายครั้ง’. ส่วนในการนับจำนวน คำว่า ‘ทวิตยะ’ และ ‘ตฤตปะ’ หมายถึงเพียง ‘สอง’ และ ‘สาม’ เท่านั้น
Sanatkumara (teaching Narada in a technical exposition)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It clarifies precise technical language so that dharma and ritual instructions are followed correctly—removing ambiguity that can distract the seeker and ensuring disciplined practice that supports moksha-oriented life.
Indirectly: bhakti practices often include repeated acts (japa, stotra, namasmaraṇa). The verse emphasizes understanding repetition-count terminology so devotional observances are performed as intended.
Vedanga-style technical usage (especially Vyākaraṇa/Nirukta-like clarification): it explains how certain words function in ritual-action contexts versus pure numerical counting.